در سالروز درگذشت حاج ملاعلي كني يكي از مجتهدان بزرگ دوران قاجار زندگي او را مرور کرده‌ایم

عالم بخشنده

عالم بخشنده

اموال و مجموعه‌هاي عام‌المنفعه بسیاری از حاج ملا علي كني در تهران و اطراف آن به يادگار مانده است

حاج «ملاعلي كني» سال 1220 هجري قمري در روستاي كن تهران در خانواده‌اي روستايي كه نسبش به شهرستان آمل مي‌رسيد، به دنيا آمد. فرزند حاج «قربانعلي آملي» كه بعدها يكي از علماي مبارز و مرجع تقليد بزرگان زمان خود شده بود، باوجود مخالفت خانواده به دليل سختي‌ها و مشقت‌هاي فراگيري علوم ديني در آن روزگار، در 20 سالگي راهي نجف اشرف شد و از محضر استادان و علماي بزرگي مانند شيخ «مرتضي انصاري» و شيخ «حسن كاشف‌الغطاء» استفاده كرد. او مدتي كه در نجف اشرف ساكن بود مدام مسير نجف و كربلا را براي استفاده از محضر استاداني چون «شريف‌العلماي مازندراني» و «سيد‌ابراهيم قزويني» طي مي‌كرد تا اينكه پس از گذراندن دوره عالي فقه و اصول و تحمل سختي‌هاي فراوان ناشي از تنگدستي، در راه تحصيل به مقام اجتهاد رسيد و كتاب‌هاي ديني متعددي تأليف كرد. سال 1262 هجري قمري بود كه آيت‌الله‌العظمي حاج ملاعلي كني از عراق به تهران آمد و در ميانه‌هاي دوران پادشاهي ناصرالدين‌شاه قاجار به‌تدريج ميان عموم مردم به شهرت رسيد. اين مجتهد مبارز و واقف بزرگ تا بدو ورودش به تهران هم با تنگدستي روزگار مي‌گذراند تا اينكه با سود حاصل از فروش 2 كتابش و خريد زمين متروكه‌اي در منطقه كن كه بعدها با حفر قناتي پرآب، زمينه‌هاي‌‌ آباداني و احياي زمين‌هاي كشاورزي آن منطقه را فراهم كرد، ثروت فراواني به دست آورد. حاج ملاعلي كني، به‌عنوان يكي از مجتهدان بزرگ دوران قاجار در پي مراجعه فراوان و پرسش‌هاي كتبي و شفاهي بسيار، رساله‌اي به نام خود چاپ كرد. اما آنچه باعث شده نام حاج ملاعلي كني تا امروز هم بر سر زبان‌ها باشد، خدمات عمومي و عام‌المنفعه‌اي چون ساخت آب‌انبارها و كاروانسراهاي بسيار، وقف زمين‌ها و مغازه‌هاي متعددي است كه عوايد حاصل از آن براي كمك به تهيدستان و دستگيري از مستمندان جامعه اختصاص يافته است. وي در حوزه علوم ديني هم با تأليف كتاب‌هايي مانند «تحقيق الدلائل در شرح تلخيص المسائل» و نيز تربيت شاگردان بزرگي چون شيخ «محمدباقر نجم‌آبادي»، شيخ «اسدالله تهراني»، «سيد‌محمد مرعشي» و «ميرزا حسين نايب الصدر» منشأ خدمات ارزنده‌ای بوده و همواره با برقراري مقرري براي آموزش طلاب جوان و... گام‌هاي مؤثري در‌‌ ترويج علوم ديني برداشته است. حاج ملاعلي كني در حوزه سياسي هم از جمله علماي مبارز زمان خود و يكي از مخالفان سرسخت اقدامات «ميرزا حسين‌خان سپهسالار»، صدراعظم ناصرالدين‌شاه قاجار بود كه اساس سياست خود را بر همكاري با دولت انگليس قرار داده بود که امضاي قرارداد ننگيني چون قرارداد رويتر منجر شد: گفته شد نامه‌ای که حاج‌ملاعلی در؟؟؟ گفت با این قرارداد به ناصرالدین‌شاه نوشت باعث برکناری سپهسالار از صدرات شد. در صفحات پيش رو نگاهي به زندگي او و مروري بر يادگاري‌هايش داشته‌ايم.

 

۱۲۲۰ هجري قمري حاج ملاعلي كني در روستاي كن از روستاهاي محدوده غرب تهران به دنيا آمد.

۱۲۴۰ هجري قمري او براي تحصيل علوم ديني راهي حوزه علميه نجف شد.

۱۲۴۴ هجري قمري حاج ملاعلي كني به دليل شيوع بيماري طاعون در عراق به تهران بازگشت.

۱۲۶۲ هجري قمري با دريافت درجه اجتهاد از حوزه علميه نجف و تأليف چند كتاب و... از عراق به زادگاهش مهاجرت كرد.

۱۲۶۴ در همين ايام بود كه حاج ملاعلي كني با سود حاصل از فروش كتاب‌هايش زميني در منطقه كن خريد. با وقف آنها براي رسيدگي به مستمندان جامعه اقدام كرد.

۱۲۸۲ هجري قمري حاج ملاعلي كني توليت مدرسه مروي را به عهده گرفت.

۱۲۹۰ هجري قمري سالي كه ناصرالدين‌شاه قاجار، قرارداد ننگين رويتر را با تلاش‌ها و مبارزات حاج ملاعلي كني لغو كرد.

۱۲۶۷ هجري قمري و مصادف با 27 ماه محرم‌، حاج ملاعلي كني در تهران عمر پر بركتش به پايان رسيد و در آستان حرم عبدالعظيم حسني(ع) به خاك سپرده شد.

 

روايت دكتر علي كني پنجمين نسل از نوادگان حاج ملاعلي كني از جد بزرگش

خيرخواه مردم بود

سنت حسنه وقف يكي از راه‌هاي نيكوكاري و كمك به همنوع است كه تأكيد بسياري در فقه اسلامي به اهميت و جايگاه آن شده است. يكي از پيشگامان اين سنت پسنديده در تهران قديم، حاج «ملاعلي كني»، روحاني مبارز و مرجع تقليد بزرگ دوران حكومت قاجار است. كسي كه تا پايان عمر در همان خانه قديمي و ساده‌اش در بازار هفت تن تهران زندگي، اما اموال و املاك بسيارش را براي اموري مانند رسيدگي به مستمندان و‌‌ ترويج علوم ديني وقف كرد. همزمان با سالگرد درگذشت اين روحاني مبارز مهمان‌ خانه دكتر علي كني، پنجمين نسل از نوادگان او شديم كه سال‌هاست در محله مبارك‌آباد سكونت دارد تا مروري بر سبك زندگي و موقوفات آن واقف بزرگ داشته‌ايم. خوب است بدانيد در اين محله هنوز مسجد و مدرسه‌اي با اقتباس از نام كني از ديرباز داير و همچنان فعال است.

 

*روايت اول

بركتي كه از دل زمين جوشيد

«حاج ملاعلي كني در خانواده‌اي روستايي به دنيا آمد و مانند تمام روستاييان زمان خود، در تنگدستي امرار معاش مي‌كرد. او علاوه بر كشاورزي علاقه بسياري هم به تحصيل علوم ديني داشت و باوجود مشكلات مالي براي تحصيل به حوزه علميه نجف رفت.» اينها را دكتر «علي كني» مي‌گويد، كسي كه پنجمين نسل از خانواده آيت‌الله‌العظمي حاج ملاعلي كني است و نسبش به حاج شيخ جعفر، پسر ارشد حاج ملاعلي كني برمي‌گردد. او درباره نحوه دستيابي اين مجتهد بزرگ به ثروتي بسيار كه بخش اعظم آن اموال و املاك هم توسط خود او وقف رسيدگي به مستمندان جامعه شد، مي‌گويد: «حاج ملاعلي در نجف با تنگدستي بسيار زندگي مي‌كرد. تا جايي كه مشهور است در تأمين مخارج تحصيلش هم بازمانده بود. وقتي حاج ملاعلي با درجه علمي اجتهاد از عراق به تهران برگشت، شروع به تأليف چند كتاب ديني كرد. از قضا۲ جلد از آن كتاب‌ها با فروش خوبي روبه‌رو شد و حاج ملاعلي با سود حاصل از فروش آن كتاب‌ها زميني در منطقه كن خريد. آن روزها كم‌آبي بود و اوضاع كشاورزي هم چندان مناسب نبود. او در همان زمين، براي رسيدن به آب، قناتي حفر كرد. پس از مدت‌ها تلاش و حفر چاهي عميق، به تخته‌سنگ بزرگي برخورد كردند كه ديگر قابل كندن نبود. مدتي كار حفر قنات به همين دليل متوقف بود تا اينكه زلزله‌ آمد و بر اثر آن زمين‌لرزه تخته‌سنگ بزرگ شكاف برداشت و آب زلال از دل زمين جوشيد. بعد از آن بود كه اين قنات پر آب، نه تنها باعث حاصل‌خيزي زمين حاج ملاعلي شد بلكه زمينه‌هاي رونق كشاورزي ديگر زمين‌هاي اطراف را هم فراهم كرد. با پولي كه حاج ملاعلي از آبياري زمين‌هاي اطراف دريافت مي‌كرد، زمين‌ها و املاك بسياري در تهران خريد و به‌تدريج بسياري از آنها را هم وقف امور خيريه كرد.»

 

*روايت دوم

تحصيلات عاليه اعضاي خانواده بزرگ كني

مرحوم كني تأكيد زيادي به تحصيل و كسب علم داشته است. نوادگانش هم به وصيت او عمل كرده‌اند و همگي تحصيلات دانشگاهي دارند. دكتر كني مي‌گويد: «پدرم كارمند راه‌آهن بود و ما هم در خانه‌اي كوچك در محله خاني‌آباد زندگي مي‌كرديم. پس‌ از آنكه ديپلم گرفتم، به‌عنوان يك معلم در يكي از مدارس تهران مشغول تدريس شدم. چند سالي گذشت تا اينكه به فكر ادامه تحصيل افتادم. درس خواندم و در رشته دندانپزشكي دانشگاه تهران قبول شدم. سال 1353 بود كه از دانشگاه فارغ‌التحصيل شدم. البته تعداد زيادي از نواده‌هاي حاج ملاعلي كني در رشته‌هاي مختلف علمي تحصيل‌كرده‌اند، كه اين موضوع هم با يكي از وصايا و موقوفات آن عالم بزرگ ارتباط دارد. حاج ملاعلي كني براي تحصيل اعضاي خانواده و نسل‌هاي پس از خود هم برنامه‌ريزي كرده بود. هر۴پسر حاج ملاعلي كني(شيخ جعفر، شيخ عبدالحسين، شيخ محمد و حاجي‌آقا) تحصيلات حوزوي داشتند و از علما و روحانيون سرشناس زمان خود بودند. در ميان موقوفات حاج ملاعلي كني كه مي‌شود آنها را به باغ‌ها و زمين‌ها، كاروانسراها، قنات‌ها، مغازه‌ها و خانه‌ها، كتاب‌ها و وجوهات نقدي تقسيم كرد، اين مجتهد و مرجع تقليد بزرگ، وجوهاتي را براي فرزندان و نسل‌هاي بعد از خود وقف و متولي براي آن تعیین کرد، تا هركدام از اعضاي خانواده‌اش که قصد تحصيلات ديني و دانشگاهي داشتند از اين وجوهات استفاده كنند. جالب است بدانيد از 120 نواده پسري و 84 نواده دختري آيت‌الله امروز بيشتر آنها مدارج عالي علمي را طي كرده‌اند.»

*روايت سوم

وقف زمين‌ براي رسيدگي به بي‌بضاعت‌ها

يكي از مهم‌ترين ابعاد شخصيتي آيت‌الله ‌ حاج ملاعلي كني، ساده زيستي آن روحاني مبارز چه در زمان تحصيل و چه حتي بعد از دستيابي به ثروت بسيار است. دكتر علي كني با تأكيد اين موضوع مي‌گويد: «‌حاج ملاعلي كه در كودكي و جواني و به‌ويژه در زمان تحصيل طعم تنگدستي را چشيده بود، پس از دستيابي به ثروت بسيار، بخش اعظمي از اموالش را وقف رسيدگي به مستمندان كرد درحالي‌كه خودش همچنان همان زندگي ساده و بي‌آلايش را از ايام جواني حفظ كرده بود. يكي از همدرسان حاج ملا در نجف «سيد زين‌العابدين طباطبايي» درباره دوران سخت تحصيل ملاعلي كني مي‌گويد: «در ايام طلبگي كه به نجف اشرف آمده بودم من و آقاي شيخ عبدالحسين شيخ العراقين و ملاعلي كني در يك حجره از مدارس حوزه علميه در نهايت فقر زندگي مي‌كرديم و فقيرتر از همه حاجي كني بود كه هر هفته به مسجد سهله مي‌رفت و از گوشه و كنار مسجد، بدون اينكه كسي بفهمد نان خشك جمع مي‌كرد و به مدرسه مي‌آورد و با آنها هفته‌اش را سر مي‌كرد.» حاج ملاعلي پس از دستيابي به ثروت بسيار هم توجه ويژه‌اي به مستمندان جامعه داشت. او تا پايان عمر در همان خانه قديمي‌اش در بازار هفت تن تهران در نهايت سادگي در كنار مردم بي‌بضاعت آن روزگار زندگي كرد. او علاوه بر موقوفات زيادي كه براي هركدام موارد مصرف خاصي تعيين كرده بود، زمين بسيار وسيعي در منطقه لتمال كن در محدوده غرب تهران را وقف عام و متولي‌ هم براي آن تعیین کرد تا عوايد حاصل از آن تنها در اختيار مستمندان و بي‌بضاعت‌هاي جامعه قرار گيرد. بعدها در آن اراضي ساخت‌وسازهايي انجام شد و مواردي مانند اجاره‌بهاي آن زمين‌هاي وقفي توسط متولي در اختيار مستمندان و افراد بي‌بضاعت‌ جامعه قرار گرفت.»

*روايت چهارم

وقف؛ نهال پربار خاندان كني

دكترعلي كني، به نقش محوري حاج ملاعلي كني در اشاعه سنت حسنه وقف در آن زمان و به‌ويژه در ميان اعضاي خانواده‌اش اشاره مي‌كند و مي‌گويد: «حاج ملاعلي كني در زمان حياتش نه تنها اموال و املاك بسياري را در موارد مختلف وقف كرده بود، بلكه تأكيد بسياري هم بر اشاعه اين سنت نيكو در منبرهايش در ميان گروه‌هاي پردرآمد آن دوران داشت تا جايي كه حاجيه خانم، همسر حاج ملاعلي كني پس از ازدواج با او، آنقدر تحت تأثير توجهات آن عالم بزرگ به نيازمندان جامعه بود كه او هم بسياري از اموال و املاك پدري‌اش را وقف ارتقاي رفاه عمومي مردم تهران كرده، كه از اين ميان مي‌توان به۵ قطعه باغ همراه با همه متعلقاتش نزديك حرم حضرت عبدالعظیم(ع)، يك باب مغازه در راسته بازار مقابل امامزاده زيد(ع) مشهور به دكان «محمد كاظم عطار» و... اشاره كرد كه موارد مصرف تعيين شده براي اين املاك هم درست مانند مواردي است كه حاج ملاعلي كني براي موقوفاتش تعيين كرده بود.» او ادامه مي‌دهد: «اين سنت در ميان نسل‌هاي بعدي حاجي هم ادامه پيدا كرد، تا جايي كه مي‌توانم بگويم نهالي كه حاج ملاعلي كني كاشت در نسل‌هاي بعد رشد كرد و پربارتر شد. به‌عنوان مثال مادر دكتر علي نقي كني(نسل چهارم حاج ملاعلي كني) كه اهل علي‌آباد كتول بود هم پس از وصلت با خاندان كني، زمين‌هاي بسياري را در علي‌آباد كتول وقف زائران امام رضا(ع) و مستمندان كرد. در منطقه 4 هم موقوفاتي مانند مسجد كني و مدرسه كني وجود دارد كه اگرچه از موقوفات و املاك حاج ملاعلي كني نيست اما نتيجه همان تأثيري است كه حاجي بر تمام بستگان و اطرافيانش داشته است. جالب است بدانيد وقتي يكي از دختران حاجي ازدواج كرد، دامادش نام فاميل همسرش را انتخاب كرد و تحت تأثير سنت رايج خانواده كني، املاك و زمين‌هايي را كه امروز مدرسه و مسجد كني در آن قرار دارد، وقف امور خيريه كرد. در نتيجه اگرچه اين زمين‌ها امروز مدرسه و مسجد كني نام دارد اما در حقيقت از موقوفات دامادهاي حاجي كني است.»

*روايت پنجم

واردات ظرف چيني ممنوع!

حاج ملاعلي كني نه تنها در حوزه سياسي همواره به‌عنوان يك مجتهد مبارز مدافع منافع مردم بود بلكه در حوزه اقتصادي هم مجتهدي بسيار خوش‌فكر بود، دكتر علي كني دراين‌باره مي‌گويد: «مشهور است در زمان حكومت ناصرالدين‌شاه قاجار، هيئتي از تاجران اروپايي درحالي‌كه نمونه‌هايي از ظروف چيني را براي فروش در بازار ايران به همراه داشتند به دربار ناصرالدين‌شاه آمدند. شاه قاجار با ديدن اين ظروف كه طرح و نقش‌هاي دل‌فريبي داشت به آنها علاقه‌مند شد. وقتي اين خبر به آيت‌الله حاج ملاعلي كني رسيد، در يكي از ملاقات‌هايش با شاه قاجار در اطراف دروازه‌هاي تهران عملاً به ناصرالدين‌شاه فهماند كه خريد اين ظروف گران‌قيمت به صلاح مملكت نيست. آن روز حاج ملاعلي از خدمه شاه پياله‌اي آب در ظرفي مسي درخواست كرد. آن زمان اطراف تهران هم مانند ديگر شهرها براي تأمين امنيت شهر، خندقي حفر كرده بودند. وقتي حاج ملاعلي آب را نوشيد، پياله مسي را داخل خندق انداخت. سپس از آن خدمه خواست پياله را از خندق بيرون بياورد. پياله را گرفت و در گوشه‌اي گذاشت. در تمام اين مدت ناصرالدين‌شاه هم ناظر وقايع بود. چند لحظه بعد، آيت‌الله حرف ظروف چيني را پيش كشيد و از ناصرالدين‌شاه خواست تا يكي از آن ظروف را به او نشان دهد. وقتي حاج ملاعلي كاسه چيني را در دست گرفت از آن خدمه خواست مقداري آب داخل كاسه چيني بريزد، آب را نوشيد و اين بار كاسه چيني را به داخل خندق انداخت و بازهم از خدمه خواست اين كاسه را هم برايش بياورد. خدمه برگشت درحالي‌كه جز تكه‌هایی از آن كاسه چيني چيزي در دستش نبود. حاج ملاعلي پياله مسي را در كنار تكه‌هاي كاسه چيني گذاشت و به ناصرالدين‌شاه گفت: «ظرفي كه به اين راحتي مي‌شكند، صلاح نيست با هزينه زياد از مملكت بيگانه وارد كنيد، هر وقت توانستيم خودمان چنين ظروفي توليد كنيم، استفاده از آن به‌صرفه است.»

روايت پاياني

حاج ملاعلي كني و لغو قرارداد رويتر

حاج ملاعلي كني علاوه بر فعاليت‌هاي عام‌المنفعه‌اش، در فعاليت‌هاي سياسي و اجتماعي دوره قاجار هم حضور فعال داشت. دكتر علي كني دراين‌باره مي‌گويد: «تشكيلات فراماسونري در ايران كه به‌وسيله دربارياني چون ميرزا ملكم‌خان، براي مقابله با اسلام و روحانيت پديد آمد و فراموشخانه نام گرفت و حتي ناصرالدين‌شاه هم با اين دستگاه همنوا شده بود، يكي از مواردي بود كه با برخورد جدي حاج ملاعلي كني روبه‌رو شد. در اين زمان علما و روحانيون به رهبري حاج ملاعلي كني مرجع بزرگوار آن دوران به مبارزه با فراموشخانه پرداختند. حاج ملاعلي نامه‌اي سرگشاده به ناصرالدين‌شاه نوشت و خطر آن افكار انحرافي را در آن نامه به شاه قاجار گوشزد كرد. او حتي حكم تكفير «ماسون‌ها» را صادر كرد و با هدايت‌هاي او مردم مسلمان به مركز فراموشخانه حمله كردند و آنجا را به آتش كشيدند.» دكتر علي كني در ادامه به تأثير جد بزرگوارش در لغو قرارداد رويتر اشاره مي‌كند و ادامه مي‌دهد: «بر اساس قرارداد رويتر بسياري از ثروت‌هاي ملي و منابع طبيعي به دست بيگانگان افتاد اما حاج ملاعلي كني اين بار هم سكوت نكرد و سخنراني‌ها و اقتدار كلامش باعث حركات اعتراضي مردم تهران شد. تا جايي كه مردم به رهبري او خواهان لغو امتياز رويتر و بركناري محمدحسين خان سپهسالار از صدراعظمي شدند. در اثر اين اعتراضات بود كه ناصرالدين‌شاه امتياز رويتر را لغو و سپهسالار را از صدراعظمي عزل كرد.»

 

موقوفه‌هاي حاج ملاعلي كني

از تيمچه‌هاي بازار تهران تا اهداي كتاب و پول نقد

دامنه موقوفات حاج ملاعلي كني آنقدر زياد است كه نوادگانش اين روزها از خيلي از آنها خبر ندارند.

دكتركني در اين‌باره مي‌گويد: «علاوه بر كتاب‌ها و وجوهات نقدي كه حاج ملاعلي كني براي موارد مختلف وقف كرده، بايد بگويم بيشترين موقوفات اين روحاني خيّر كه بسياري او را يكي از پيشگامان وقف در ايران مي‌دانند وقف ارتقاي رفاه عمومي مردم در تهران، كرج، شميرانات، ري و جاده خراسان شده است. این ميان مي‌شود به چند باب مغازه و تيمچه‌هاي حاج ملاعلي كني در بازار تهران و امامزاده زيد(ع) اشاره‌كرده كه خود او با تعيين متولي، عوايد حاصل از اجاره‌بهاي آن اموال را وقف برگزاري مجالس روضه‌خواني و عزاداري و اطعام سوگواران اباعبدالله‌الحسين(ع) كرده است. در واقع متولي اين موقوفات كه از خاندان كني است، بر نقل‌وانتقال آن مغازه‌ها و دريافت اجاره‌بهاي آن نظارت دارد تا عوايد حاصل از آن در مواردي كه حاج ملاعلي كني تعيين كرده، صرف شود.»

بازارچه مروي وقف تحصيل طلاب جوان

مدرسه خان مروي كه به حوزه علميه مروي هم معروف است يكي از نخستين دارالعلوم‌هاي تهران در قرن 13 هجري قمري بود كه توسط محمدحسين خان مروي وقف شد. او كه يكي از ملاكان بزرگ زمان خود بود، وصيت كرد يكي از مجتهدان جامع‌الشرايط زمانه متولي اين مدرسه علميه شود. در نتيجه حاج ملاعلي كني سال 1282 هجري قمري توليت اين حوزه را به عهده گرفت. دكتر علي كني درباره موقوفات حاج ملاعلي كني براي رونق علوم ديني در تهران مي‌گويد: «وقتي حاج ملاعلي كني متولي مدرسه مروي شد، بخشي از املاكش را كه شامل مغازه‌ها و بخشي از بازارچه مروي بود وقف توسعه مدرسه مروي و‌‌ ترويج علوم ديني و تربيت طلاب جوان كرد. در موارد مصرف اين موقوفه‌ها آمده است كه اجاره‌بهاي چند باب مغازه‌اي كه از موقوفات اوست، بايد صرف تحصيل و برآورده شدن احتياجات طلاب جوان در راه كسب علوم ديني شود. مشهور است زماني كه حاج ملاعلي كني از دنيا رفت به مدت۴روز مغازه‌هاي بازار مروي تعطيل بود و مردم، طلاب و بازاريان سينه مي‌زدند و گريه مي‌كردند.»

اموالي كه وقف رسيدگي به شيعيان عربستان شد

حاج ملاعلي كني براي رسيدگي به بي‌بضاعت‌هاي فاميل هم موقوفاتي تعيين كرده بود. دكترعلي كني دراين‌باره مي‌گويد: «‌از ميان اموال و املاك حاج ملاعلي كني مي‌شود به چند تيمچه، بازار و مغازه در بازار تهران و ري اشاره كرد. او اين املاك را نه تنها براي رسيدگي به مستمندان وقف كرده بود بلكه تعيين كرده بود اگر در ميان بستگان او هم كسي دچار مشكل مالي شود از همين منابع براي حل مشكل مالي او استفاده شود. اگر از اقداماتي مانند ساخت آب‌انبار و كاروانسرا براي رفاه و آسايش قافله‌ها كه از خدمات عمومي و عام‌المنفعه حاجي بود بگذريم، جالب است بدانيد حاج ملاعلي كني توجه ويژه‌اي هم به‌‌ ترويج مذهب شيعه در جهان اسلام داشت. اين توجه به مذهب شيعه را مي‌توان در يكي ديگر از موقوفاتش ملاحظه كرد. او بخشي از درآمد این موقوفات را براي رسيدگي به شیعیان عربستان كه در آن ايام براي زيارت حرم امام رضا(ع) به تهران و سپس به مشهد مي‌رفتند، وقف كرد.»

ديگر موقوفات

حاج ملاعلي كني موقوفات بسياري داشت كه برخي از آنها در جايي ثبت نشده، اما از ميان موقوفات ثبتي حاجي كني كه موارد مصرف بيشتر آنها هم مشترك است، يعني طبق وصيت آن عالم بزرگ بايد خرج رسيدگي به مستمندان و... شود، به برخي اشاره مي‌كنيم:

ـ روستاي زمان‌آباد، اشرف‌آباد و كمال‌آباد همراه با قلعه و خانه‌هاي رعيتي و غير‌رعيتي و انبار و باغ و... در منطقه بلوك غار ري.

ـ كاروانسراهايي در جاده قزوين و كاروانسراي بزرگ خاتون‌آباد در جاده تهران‌ـ خراسان كه وقف زائران امام رضا(ع) شد.

ـ چند قطعه باغ در منطقه كن و ديگر مناطق تهران.

ـ قنات‌هاي زمان‌آباد، حاجي‌آباد در ري.

ـ چند جلد قرآن خطي.

ـ تحت تكفل قرار دادن بسياري از يتيمان درمانده و بي‌سرپناه و در نظر گرفتن مقرري مناسبي براي آنها با وقف وجوهات نقدي.

و...

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 4024
منطقه چهار
سرویس: بچه محل
زمان مخابره: چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۴ - ۱۱:۲۳:۴۱
تلگرام
محله
تهران سما

چند رسانه ای

راهنمای محله