بیش از ۳ دهه از تأسیس هیئت خودجوش محبان‌الرضا(ع) می‌گذرد

محفل بی ریای اهـالی صــفا

محفل بی ریای اهـالی صــفا

حسن حسن‌زاده- اهالی محله‌های غربی منطقه به‌ویژه ساکنان خیابان‌های اقبال لاهوری و صفا بار‌ها در مناسبت‌های مختلف مهمان حسینیه «حضرت علی اکبر»(ع) و هیئت خاطره‌انگیز «محبان‌الرضا»(ع) بوده‌اند. هیئتی که این روز‌ها و همزمان با آغاز ماه محرم مملو از...

اهالی محله‌های غربی منطقه به‌ویژه ساکنان خیابان‌های اقبال لاهوری و صفا بار‌ها در مناسبت‌های مختلف مهمان حسینیه «حضرت علی اکبر»(ع) و هیئت خاطره‌انگیز «محبان‌الرضا»(ع) بوده‌اند. هیئتی که این روز‌ها و همزمان با آغاز ماه محرم مملو از جمعیت است و پیر و جوان برای برپایی مراسم سوگواری سرور و‌‌ سالار شهیدان شانه‌به‌شانه با هم در تلاش هستند. داخل حسینیه هرکسی مشغول انجام‌کاری است. چند نفری دارند پرچم‌های سیاه را نصب می‌کنند و تعدادی هم مشغول پاک کردن سینی‌ها و ظرف‌هایی هستند که برای پذیرایی از عزاداران استفاده می‌شوند. هر فردی آنچه در توان دارد به کارگرفته تا مجلس عزاداری امام حسین(ع) به خوبی برگزار شود. هیئت محبان‌الرضا(ع) که نزدیک به 3 دهه در محله صفا قدمت دارد با حضور پیرغلامان، سخنرانان و مداحان برجسته اهل‌بیت(ع) همواره کلاس درسی برای مداحان جوان و پرورش استعدادهای مداحی شرق تهران است. هیئتی که مجالس آن نه تنها با استقبال خوب اهالی روبه‌رو می‌شود بلکه نوجوان‌ها و جوان‌های علاقه‌مند به مداحی هم در محضر پیرغلامان اهل‌بیت(ع) فرصت نوحه‌خوانی پیدا می‌کنند. در این گزارش همزمان با آغاز عزاداری‌های ماه محرم سری به هیئت محبان‌الرضا(ع) زده و از فعالیت‌های متعدد هیئت و حال و هوای مجالس نخستین شب‌های ماه محرم گزارشی تهیه کرده‌ایم.

معرفی تاریخچه و فعالیت‌های هیئت محبان‌الرضا(ع)

پای درس پیرغلامان

سال‌هاست چراغ هیئت محبان‌الرضا(ع) در منطقه ما روشن است. این هیئت ریشه‌دار اگرچه در ایام محرم و صفر و جلسات هفتگی و مناسبت‌های مختلف مذهبی میزبان اهالی محله‌های غربی منطقه است اما حضور مداحان برجسته و صاحب سبک و پیرغلامان دلسوخته اهل‌بیت(ع)، آن را در میان دیگر هیئت‌های عزاداری سرآمد کرده است. در حقیقت هیئت محبان‌الرضا(ع) از همان سال نخست تأسیس تا امروز نه تنها محل اجتماع عزاداران حسینی و عاشقان اهل‌بیت(ع) و اعضای هیئت بوده بلکه به واسطه حضور پیرغلامان بنام اهل‌بیت(ع) از علاقه‌مندان به فن مداحی هم میزبانی می‌کند. حاج «محمدمهدی همایونی» که از شاعران و پیرغلامان امام حسین(ع) است و اشعار آیینی و نوحه‌هایش در جلسات هیئت محبان‌الرضا(ع) و دیگر هیئت‌های عزاداری منطقه با نوای گرم مداحان و نوحه خوانان به گوش عزاداران رسیده است می‌گوید: «تمام هیئت‌های عزاداری به واسطه محبت اهل‌بیت(ع) صفا و نورانیت خاصی دارند. اما بعضی هیئت‌ها تلاش می‌کنند علاوه بر‌‌‌ ترویج شور حسینی به جنبه معرفتی عزاداری هم توجه داشته باشند. هیئت محبان‌الرضا(ع) هم به واسطه حضور سخنرانان و پیرغلامان برجسته‌ای مثل حاج احمد شاهنگیان، حاج رمضانعلی قربانی(شیدا)، حاج مهدی رضایی، حاج قاسم نیکوکرداران و... همواره مانند یک کلاس درس تمام‌عیار برای مداحان جوان است و جلسات عزاداری و سخنرانی‌های پرمغز و پرمحتوای آن هم با استقبال بسیار خوب اهالی روبه‌رو می‌شود.»

آموزش رایگان مداحی

هیئت محبان‌الرضا(ع) هم مانند بسیاری از هیئت‌های ریشه‌دار منطقه فعالیتش را از جلسات هفتگی آغاز کرد که در منازل اعضا برگزار می‌شد. ماجرای تأسیس این هیئت به سال 1373 برمی‌گردد. وقتی که جمعی از مداحان و پیرغلامان اهل‌بیت(ع) تصمیم به راه‌اندازی هیئتی با هدف پرورش استعدادهای مداحی شرق تهران گرفتند. با این وجود هیئت محبان‌الرضا(ع) حدود 15 سال سیار برگزار می‌شد و در آن سال‌ها هم مداحان جوان بسیاری را تحویل جامعه مداحی و هیئت‌های عزاداری شرق تهران داد. حاج «محمود کاظمی» رئیس و یکی از مؤسسان هیئت محبان‌الرضا(ع) می‌گوید: «در تأسیس هیئت محبان‌الرضا(ع) مداحان و پیشکسوتان بسیاری مشارکت کردند. وقتی حرف پرورش استعداد مداحی به میان آمد پیرغلامان بسیاری هم پای کارآمدند تا این هیئت زودتر پا بگیرد. چهره‌های برجسته‌ای مانند حاج داود آشتیانی از هیئت‌داران و مداحان شرق تهران، حاج محمدمهدی همایونی، حاج ناصر مؤذن، حاج عباس عظیمی، حاج سید عطا هاشمی از مداحان و شاعران برجسته منطقه، حاج باقر فروزان... دست به دست هم دادند تا زمینه برای پرورش نوگلان حسینی و مداحان نوجوان فراهم شود.» جلسات هیئت محبان‌الرضا(ع) حالا چند سالی است که با سازماندهی جدید و تدوین اساسنامه رسمی در حسینیه حضرت علی اکبر(ع) برگزار می‌شود؛ حسینیه خاطره‌انگیز خیابان صفا که میزبان بسیاری از مراسم مذهبی و آیینی منطقه بوده است. کاظمی می‌گوید: «از سال 1389 جلسات هفتگی هیئت در حسینیه حضرت علی اکبر(ع) برگزار می‌شود و علاوه بر آموزش مداحی به نوجوان‌ها که با کیفیت بهتری پیگیری می‌شود جلسات عزاداری و مراسم مذهبی هیئت پرشورتر از گذشته شده است.»

یکشنبه‌های قرآنی

یکشنبه‌های هر هفته پیش از برگزاری جلسات هیئت و مداحی و سخنرانی مداحان و پیرغلامان، نوجوان‌ها و جوان‌های علاقه‌مند به یادگیری فنون مداحی در شبستان حسینیه حضرت علی اکبر(ع) دورهم جمع می‌شوند. در این جلسات از آموزش تخصصی صوت، لحن و آوا تا شعر، متون ادبی، مقاتل و... توسط مداحان برجسته آموزش داده می‌شود. حضور در این جلسات آموزشی برای همه علاقه‌مندان به مداحی رایگان است و بعد از پایان جلسه هم مداحان نوجوان از حضور پیرغلامانی مثل حاج احمد شاهنگیان، حاج محمود کاظمی، حاج ابراهیم خطیب، حاج رمضانعلی قربانی(شیدا)، حاج اصغر اسکندری و... استفاده می‌کنند. علاوه بر آموزش مداحی یکی از دغدغه‌های مؤسسان هیئت محبان‌الرضا(ع) آشنایی جوانان علاقه‌مند به مداحی و اعضای هیئت با قرآن کریم است. در این بخش هم قرائت قرآن به‌صورت تخصصی توسط استادان برجسته قرآن کریم آموزش داده می‌شود. حاج «اصغر اسکندری» که بیش از 27 سال است فنون تلاوت را به قاریان جوان آموزش می‌دهد مسئولیت آموزش قرآن در هیئت محبان‌الرضا(ع) را برعهده دارد. او درباره اهمیت یادگیری تلاوت و مفاهیم قرآنی توسط مداحان جوان می‌گوید: «تلاوت قرآن و آموزش مفاهیم قرآنی در هیئت ما جایگاه ویژه‌ای دارد. علاوه بر اینکه تمام برنامه‌های عزاداری و جلسات هیئت با تلاوت قرآن آغاز می‌شود تلاش کرده‌ایم مداحان جوان و حتی مستمعان جلسات را با مفاهیم قرآنی و صوت و لحن قرآن کریم آشنا کنیم. جلسات آموزش قرآن هیئت هم 24 سال قدمت دارد و در طول این سال‌ها هزاران جوان و نوجوان هیئت در کنار یادگیری مداحی و میدان دیدن در حضور مداحان و پیرغلامان برجسته با صوت و لحن و مفاهیم قرآنی هم آشنا شده‌اند.»

گفت‌وگو با خادمان و مداحان جوان هیئت

سید حسن حسینی
خادم هیئت محبان‌الرضا(ع)
چراغ هیئت را برای نسل‌های بعدی روشن نگه داریم

جوان‌های زیادی در هیئت ما فعالیت می‌کنند. تمام تلاش ما این است که میراث ماندگار پدرانمان را برای نسل‌های بعدی هیئت به یادگار بگذاریم. به جز من، پسرم هم در جلسات هفتگی هیئت محبان‌الرضا(ع) شرکت می‌کند و این رسم خادمی نسل به نسل ادامه پیدا می‌کند. دیگر اعضا هم فرزندان و کودکانشان را به هیئت می‌آورند تا مثل همه ما که از کودکی پای ثابت هیئت و کارهایش بودیم آنها هم در آینده چراغ هیئت را برای فرزندانشان روشن نگه دارند.

نوروز رجب بلوکات
خادم هیئت محبان‌الرضا(ع)
چای دادن به عزاداران باعث افتخار من است

 تقریباً از ابتدای تأسیس هیئت یعنی از‌‌ همان زمانی که هیئت ما هنوز مکان ثابتی نداشت در هیئت محبان‌الرضا(ع) حضور داشتم. سینی چای را برمی‌داشتم و سعی می‌کردم تشنگی عزاداران را برطرف کنم. حالا که هنوز هم این افتخار و مسئولیت خدمتگزاری به عزاداران اباعبدالله‌الحسین(ع) روی شانه‌های من است تلاش می‌کنم مشارکت همه نوجوانان هیئت را برای‌کاری که واقعاً به آن افتخار می‌کنم جلب کنم تا این رسم سینه به سینه به نسل‌های بعدی ما هم منتقل شود.»

سالار عظیمی
مداح نوجوان هیئت محبان‌الرضا(ع)
می‌خواهم در همین مسیر بمانم

یک سال است که در جلسات آموزش مــداحی هـیئـت محبان‌الرضا(ع) شرکت می‌کنم. با اینکه در خانواده ما کسی مداح یا روضه‌خوان نبود هر وقت همراه پدرم در هیئت‌ها شرکت می‌کردم همیشه دلم می‌خواست برای عزاداران نوحه بخوانم. حالا با کمک حاج محمود کاظمی و دیگر استادان مداحی هیئت، اشعار زیادی حفظ کرده‌ام و می‌خواهم همین مسیر را ادامه دهم.

یاد درگذشتگان هیئت همیشه زنده است
با اینکه جلسات هفتگی هیئت محبان‌الرضا(ع) در طول سال هم با استقبال خوب اهالی روبه‌رو می‌شود اما هر سال با فرارسیدن ایام محرم و صفر جلسات عزاداری هیئت شور و حال خاصی دارد. جوانان هیئت که در طول سال مسئولیت اداره و خدمات مختلف هیئت به عزاداران را برعهده دارند با شروع ماه محرم هم پای کار هستند و با نصب سیاهی‌ها و پذیرایی از عزاداران کمک حال موسفید کرده‌های هیئت هستند. یکی از رسوم دیرین هیئت محبان‌الرضا(ع) که هر سال با آغاز محرم برگزار می‌شود بزرگداشت درگذشتگان هیئت است. پیرغلامانی مانند حاج ابوالقاسم جراحی، حاج شفیع طاهری، کربلایی تقی کاظمی، حاج اسماعیل داودی، حاج حسین علیپور و دیگر پیرغلامانی که خودشان را وقف خدمت به دستگاه اباعبدالله‌الحسین(ع) کرده بودند و حالا اگرچه دیگر دستشان از‌ دار دنیا کوتاه شده است اما یادشان برای همیشه میان عزاداران هیئت زنده می‌ماند. مراسم بزرگداشت پس از نماز مغرب و عشا و پایان جلسه آموزش مداحی به نوجوان‌ها آغاز می‌شود و به رسم همیشگی هیئت محبان‌الرضا(ع) ابتدا نوجوانان هیئت پشت ‌تریبون می‌روند و با نوای گرم و تازه نفسشان برای هیئتی‌ها نوحه و روضه می‌خوانند. سپس نوبت به پیرغلامان و چهره‌های شناخته شده جامعه مداحی می‌رسد که علاوه بر روضه‌خوانی، یاد و خاطر درگذشتگان هیئت را زنده کنند. هر بار خاطره‌ای از خدمات خالصانه آنها به زبان اعضای قدیمی هیئت برای حاضران در مراسم بیان می‌شود تا الگویی برای جوانان امروز هیئت محبان‌الرضا(ع) باشد.

جلسات هفتگی و مراسم عزاداری هیئت محبان‌الرضا(ع) در حسینیه قدیمی خیابان صفا برگزار می‌شود
کمک به خانواده‌های کم‌بضاعت در کنار برگزاری مراسم عزاداری
نام هیئت محبان‌الرضا(ع) برای همیشه با حسینیه قدیمی و خاطره‌انگیز خیابان صفا گره خورده است. جایی که چند سالی است جلسات هفتگی و مراسم ویژه ماه‌های محرم و صفر هیئت در آن برگزار می‌شود. حسینیه حضرت علی اکبر(ع) خیابان صفا هم تاریخچه پر و پیمانی دارد و آن‌طور که قدیمی‌های حسینیه می‌گویند قدمت آن به یک هیئت ریشه‌دار برمی‌گردد که توسط مهاجران مازندرانی تأسیس شد. نزدیک به 8 دهه پیش اهالی منطقه بلده شهرستان نور هیئتی را با نام پنج تن آل عبا در تهران تأسیس کردند که هنوز هم چراغ آن هیئت قدیمی توسط نسل‌های بعدی آنها در حسینیه خیابان صفا روشن است. موسفیدکرده‌های حسینیه صفا از روزهایی می‌گویند که در دوران حکومت رضاخان برگزاری مجالس مذهبی و عزاداری ممنوع شده بود اما نسل اولی‌های هیئت پنج تن آل عبا، جلسات هفتگی هیئت را مخفیانه در زیرزمین منازل اعضا برگزار می‌کردند. هنوز هم همان جلسات هفتگی که شنبه شب‌ها برگزار می‌شد در حسینیه حضرت علی اکبر(ع) خیابان صفا برقرار است و بسیاری از اعضای هیئت حضرت علی اکبر(ع) حسینیه هم از اعضا و خادمان هیئت محبان‌الرضا(ع) به شمار می‌روند. حاج «نقی لاری» یکی از بنیانگذاران و اعضای هیئت امنای حسینیه می‌گوید: «سال 1376 با مشارکت بیش از هزار نفر از همشهریان و خیران، زمین حسینیه، خریداری و در سال 1383 هم ساختمان آن بنا شد. حالا فضا و امکانات حسینیه در تمام ایام هفته در اختیار اهالی و عاشقان اهل‌بیت(ع) است و علاوه بر برگزاری تمامی مراسم مناسبت‌های مذهبی با استقرار مؤسسه قرآنی احسن الحدیث که مسئولیتش را هم استاد سید محسن موسوی بلده برعهده دارد فعالیت‌های قرآنی در حسینیه پیگیری می‌شود.» لاری از فعالیت‌های خیریه حسینیه می‌گوید: «با مشارکت اعضای حسینیه بیش از 30 خانواده نیازمند شناسایی شده هم زیر پوشش حسینیه هستند و علاوه بر دریافت سبد ارزاق از وام‌های صندوق قرض‌الحسنه حسینیه هم استفاده می‌کنند. ضمن اینکه خیّران ما توجه ویژه‌ای هم به تهیه جهیزیه برای نوعروسان کم‌بضاعت داشته و با کمک هم موردی به این موضوع هم پرداخته‌اند.»

منبع: همشهری محله

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 29826
منطقه سیزده
سرویس: ندارد
زمان مخابره: دوشنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۶ - ۰۸:۳۷:۰۲
تهران سما
همشهری آنلاین
سامسونگ
راهنما
بانک ملت
جاباما
الو پیک
بچه های آسمان

چند رسانه ای

راهنمای محله