نگاهی به سنت‌ دیرینه در روستای ناصرآباد شمیرانات

هم میهمانیم و هم میزبان

هم میهمانیم  و هم میزبان

عاطفه صبور- دیگ‌ها شسته شده و مرتب در حیاط گذاشته شده‌اند. برنج‌ها در ظرف‌های متعدد خیس خورده شده تا فردا صبح به نام اباعبدالله(ع) متبرک و پخته شوند. قرار است به رسمی چندین ساله تعداد زیادی از عزاداران حضرت هم سفره شوند. تمام اهالی روستا خود را برای پختن غذای عاشورا در خانه‌هایشان و توزیع در حسینیه آماده می‌کنند. علاوه بر رسم پختن غذا، محرم در روستای ناصرآباد به دلیل قدمت تعزیه، میان مردمان رودبار و قصران بسیار معروف است. تعزیه‌ای که گردانندگان آن از اهالی خود ناصرآباد هستند. محمد میر محسنی، از قدیمی‌ترین افراد تعزیه روستاست که در نقش امام حسین(ع) ایفای نقش کرده است. او می‌گوید هرکجای دنیا باشم روزعاشورا خودم را به ناصرآباد می‌رسانم تا تعزیه را اینجا اجرا کنم. تمام آرزوی حاج سید محمد میرمحسنی این است که مرگش، هنگام بازی در نقش امام حسین(ع) در روزعاشورا اتفاق بیفتد. با میرمحسنی، تعزیه‌خوان و حاج میرزایی از قدیمی‌های ناصر‌آباد و متولی مسجد و حسینیه روستا درباره مراسم تعزیه و سنت‌های روستای ناصرآباد در ایام محرم گفت‌وگو کردیم.

اجرای تعزیه از 7 سالگی

سال 1345 هفت ساله بودم که شروع به طفل‌خوانی در تعزیه دایی‌ام کردم. تعزیه‌خوانی از پدربزرگ پدرم یعنی حدود 150 سال پیش در خاندان ما وجود داشت و در زمان کودکیم نیز 2 نفر از دایی‌هایم و پسرانشان در لواسان تعزیه اجرا می‌کردند. من هم در سن کودکی به دلیل علاقه مادرم به تربیت در دستگاه امام حسین(ع) و علاقه‌ای که در وجود خودم بود به تعزیه دایی‌ام می‌رفتم و در محرم‌ها در مسجد لواسان برای نظام‌السلطان که از افراد شاخص و قدرتمند لواسان بود اجرا می‌کردیم. آن سال‌ها نقش حضرت سکینه یا رقیه(س) و طفلان مسلم را بازی می‌کردم. عاشقانه شعرهایم را حفظ می‌کردم و از خواندنشان ذوق می‌کردم. لحظه‌شماری می‌کردم محرم شروع شود تا ما هم تعزیه اجرا کنیم. آنقدر نقشم را دوست داشتم که از مسافت‌های زیادی که به‌عنوان اسرای شام طی می‌کردیم اصلاً خسته نمی‌شدم.

هیئتی برای اجرای تعزیه هفتگی

سال 63 من و پسردایی‌هایم تصمیم گرفتیم برای تعزیه‌خوانی‌مان هیئتی تأسیس کنیم. هیئت تعزیه‌داران 14 معصوم(ع). هیئتی که مخصوص محرم نبود و هر هفته یا برخی اوقات یک هفته در میان در منزل اعضا برگزار می‌شد. تابستان هم که می‌شد ما چون اصالتاً ناصرآبادی هستیم، در همانجا برگزار می‌کردیم. در هیئت‌مان تعزیه‌خوانی برگزار می‌شود. یکبار شهادت امام حسین(ع)، یکبار طفلان مسلم و در هر جلسه از هیئت بخشی از روز عاشورا را اجرا می‌کنیم و نقاط ضعف و اشکالات را برطرف می‌کنیم. در این جلسات جوانان هم می‌آیند و به آنها هم آموزش تعزیه‌خوانی می‌دهیم تا بعد از ما چراغ این هیئت خاموش نشود.

مردم ناصرآباد بهترین مشوق معنوی ما

سال 68 یکی از دایی‌هایم که از اجراکنندگان تعزیه بود در جنگ شهید شد و این دیگر نیز توان اجرا نداشت. نقش امام حسین(ع) را به من سپردند. حالا دیگر از همان سال روزهای عاشورا در ناصرآباد نقش او را اجرا می‌کنم. گروه ما تقریباً تنها گروهی از تعزیه است که بابت اجرا هیچ‌گونه پولی دریافت نمی‌کند. ما همه خود را نوکر امام حسین(ع) می‌دانیم. مردم ناصر‌آباد با تعزیه روز عاشورا انس گرفته‌اند. هیچ چیزی نمی‌تواند عشق و علاقه آنها را به تعزیه کم کند. به یاد دارم یک سال روزعاشورا باران شدیدی شروع به بارش کرد. جمعیت بسیاری که در قبرستان امامزاده محل اجرای ما جمع شده بودند تا انتهای تعزیه ایستاده بودند و تماشا می‌کردند و از جایشان تکان نمی‌خوردند.

باید عاشق بود...
تعزیه شوق می‌خواهد و دل. بعد از آن باید بتوان آن را با واقعیت منطبق کرد. مانند تئاتر. باید مخاطب و تماشاگر خودش را در آن روز و اتفاقات آنجا ببیند. با اینکه مستأجرم اما هیچ‌گاه تعزیه را محلی برای کسب درآمد ندیده‌ام. وظیفه من نوکریست و برکت را خودشان می‌دهند. هرچیزی از امام حسین(ع) خواسته‌ام از لطف و کرمش به من داده است.

عاشق نقش حضرت ابوالفضل(ع) هستم
در میان نقش‌هایم در تمام این سال‌ها گفت‌وگوی حضرت عباس(ع) با سکینه هنگام درخواست او از عمو برای رفتن و آوردن آب و لحظه‌ای که نیمه‌شب بلند می‌شود و ازخیمه‌های فرزندان و زنان امام مراقبت می‌کند ازته دل اشک مرا درمی‌آورد و من را به گریه می‌اندازد.

حاج میرزایی، متولی مسجد و حسینیه روستا:
همه داشته‌هایمان تقدیم به آقا
محرم که شروع می‌شود مردم ناصرآباد هرشب مهمان حسینیه ناصرآباد هستند. مراسم عزاداری با کمک‌های مادی اهالی برگزار می‌شود، اما اصلی‌ترین برنامه اینجا در روز عاشوراست. شب تاسوعا، اهالی روستای بوجان به رسم سال‌های گذشته با علم و دسته برای احترام به سادات ناصرآباد، به این حسینیه می‌آیند. ناصرآبادی‌ها هم روز تاسوعا به روستای بوجان می‌روند. ما هم شب عاشورا به رسم قدیم به بوجان رفته و آنها را برای روز عاشورا به ناصرآباد دعوت می‌کنیم. روز عاشورا در ناصرآباد از ساعت 7 صبح با سلام و صلوات در خانه‌های روستا شروع می‌شود. صد خانه در روستای ناصرآباد، از شب قبل دیگ‌ها را در حیاط آماده کرده و صبح عاشورا هرکدام غذای مورد نظر خود را در دیگ می‌پزند و صدای خواندن زیارت عاشورا بر سر دیگ و شستن قابلمه‌ها به گوش می‌رسد. هر خانواده در تلاش است تا در برپایی مراسم عاشورا و اطعام سینه‌زنان سهیم شود. همه با عشق به امام حسین(ع) این کارها را می‌کنند. ساعت 10 صبح عاشورا، دسته‌های عزاداری از روستاهای دیگر به ناصرآباد می‌آیند. جمعیت زیادی با علم و کتل خودشان را به قبرستان ناصرآباد که در کنار امامزاده است می‌رسانند تا شاهد تعزیه‌خوانی روزعاشورا باشند. بعداز اذان ظهر و اقامه نماز، سفره‌های نذری در حسینیه پهن شده و اهالی مهمان حسینیه با بیش از 50 نوع غذای مختلف هستندکه همه اهالی در پختن آن سهیم بوده‌اند. این به دلیل برکت در نوع و مقدار غذای اینجاست. ما اینجا به کسی نه نمی‌گوییم.

باید عاشق بود...
تعزیه شوق می‌خواهد و دل. بعد از آن باید بتوان آن را با واقعیت منطبق کرد. مانند تئاتر. باید مخاطب و تماشاگر خودش را در آن روز و اتفاقات آنجا ببیند. با اینکه مستأجرم اما هیچ‌گاه تعزیه را محلی برای کسب درآمد ندیده‌ام. وظیفه من نوکریست و برکت را خودشان می‌دهند. هرچیزی از امام حسین(ع) خواسته‌ام از لطف و کرمش به من داده است.

عاشق نقش حضرت ابوالفضل(ع) هستم
در میان نقش‌هایم در تمام این سال‌ها گفت‌وگوی حضرت عباس(ع) با سکینه هنگام درخواست او از عمو برای رفتن و آوردن آب و لحظه‌ای که نیمه‌شب بلند می‌شود و ازخیمه‌های فرزندان و زنان امام مراقبت می‌کند ازته دل اشک مرا درمی‌آورد و من را به گریه می‌اندازد.

منبع: همشهری محله

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 29806
منطقه یک
سرویس: منطقه یک
زمان مخابره: دوشنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۶ - ۰۸:۳۲:۳۱
تهران سما
همشهری آنلاین
سامسونگ
راهنما
بانک ملت
جاباما
الو پیک
بچه های آسمان

چند رسانه ای

راهنمای محله