روایت‌هایی از پاتوق ۷۰ساله محله دروازه غار

قهوه‌خانه برادران رمضون یخی

قهوه‌خانه برادران  رمضون یخی

پارسا مهر / عکس: امیر پناهپور / برادران «اسماعیلی‌پور» عبارت بودند از حسین، تقی، ماشاالله و محمد که به برادران «رمضون یخی» معروف بودند. از میان این برادران حسین و تقی از گردن کلفت‌های بنام تهران بودند. تقی یک قهوه‌خانه داشت که در میدان شهید هرندی، اول خیابان دروازه غار قرار داشت. حکایت ماجراهای این قهوه‌خانه و اینکه یک قرن است حتی یک قلیان هم در آن کشیده نشده از زبان «قدرت‌الله جلالی» جالب است؛ مرد ۸۱ساله‌ای که در این محله به دنیا آمده و شاهد خیلی از ماجراها در این قهوه‌خانه و محله بوده است.

  زمانی زمین این قهوه‌خانه محل کاشت هندوانه بود. سال 1332 در دوره دکتر مصدق هم به‌عنوان محل توزیع قند و شکر مورد استفاده قرار گرفت. اینجا با کوپن به اهالی محله قند وشکر می‌دادند. چند سالی اینجا با این کاربری فعالیت کرد که با سقوط دکتر مصدق در اینجا بسته شد. تا اینکه سال 1336 تقی رمضون یخی اینجا را از میرزاابوالقاسم که صاحب اصلی‌اش بود اجاره کرد. 

  به گفته جلالی در ورودی قهوه‌خانه بیش از 70سال قدمت دارد. او می‌گوید: «وقتی اینجا راه افتاد همه برای آقاتقی هدیه می‌آوردند. میز و صندلی نبود. بلکه دورتادور قهوه‌خانه تختی قرار داشت. یادم می‌آید آن زمان آقاتقی و 3برادرش روی تختی می‌نشستند و بزرگان محله به دیدارشان می‌آمدند.»

   جلالی می‌گوید: «زمانی این قهوه‌خانه پاتوق افرادی مثل طیب، پهلوان تختی و خیلی از افراد سرشناس بود. البته هنوز هم ورزشکارانی مثل پهلوان زندی و طالقانی اینجا می‌آیند. عکس یادگاری قهرمانان تیم‌ملی برای آن دوران است.» تعدادی تابلو با نقش‌های شاهنامه روی دیوار است که جلب نظر می‌کند. جلالی درباره آنها توضیح می‌دهد: «آن زمان مرشد نادری شاهنامه‌خوانی را در این قهوخانه باب کرد و مرشد دیگری اسکندرنامه را می‌خواند. آن زمان اینجا افراد گردن کلفت و بزن بهادر جنوب شهر تهران‌‌‌‌‌ تردد داشتند. تابلوهایی از آن زمان‌بر دیوارهای قهوه‌خانه باقی مانده است.»

 در سالن اصلی قهوه‌خانه هرکسی مشغول‌ کاری است. عده‌ای در حال صحبت و گروهی در حال خوردن غذا هستند. 

وقتی وارد حیاط سرسبز با یک حوض آبی می‌شویم جلالی می‌گوید: «زمانی اینجا ورزش زورخانه‌ای انجام می‌گرفت. از ابتدا در اینجا کشیدن سیگار و قلیان ممنون بود. یادم می‌آید یک روز جهان پهلوان تختی گوشه همین حیاط نشست و زمین‌هایی را که در محله خریده بود بین فقرا تقسیم کرد تا آنها را صاحبخانه کند. هنوز در خیلی از سندهای قدیمی این محله نام او نوشته شده است.»  کارهای خیر زیادی در این قهوه‌خانه انجام شده که همچنان هم تداوم دارد. سالی چند بار برای حل گرفتاری نیازمندان، بیماران و ازدواج جوانان محله در این قهوه‌خانه مراسم گلریزان برگزار می‌شود. جلالی می‌گوید: «بزرگ‌ترهای محله جمع می‌شوند و قرار گلریزان می‌گذارند و به اهالی هم اعلام می‌کنند. سال 1346 در مراسم سهراب‌کشی رمضون یخی متولی مراسم گلریزان بود. طیب خان، مصطفی دیوونه، حسن کوچیکه و تمام گردن کلفت‌های تهران دور هم جمع شدند و با کمک لوطی‌های قهوه‌خانه حدود 30 هزار تومان با میانداری حاج تقی جمع شد. آن زمان این پول مبلغ کمی نبود و می‌شد با آن چند خانه خرید. مرشد نادری، نقال قهوه‌خانه آن موقع در سلسبیل اجاره‌نشین بود. بعد از رفتن همه مهمانان، حاج تقی پول‌ها را گذاشت جلو مرشد نادری و گفت: برو برای خودت خانه بخر. اشک در چشمان مرشد نادری حلقه زد و گفت: آبرویت را به خاطر من گرو گذاشتی لوطی. حاج تقی هم گفت: آبروی من مهم نیست؛ برو برای زن و بچه‌ات یک سقف درست کن. این تازه کار کوچک حاج تقی بود.»

 

کارگران با آب حوض مشغول وضو گرفتن هستند. نمازخانه گوشه حیاط حال و هوای متفاوتی به فضا داده است. جلالی می‌گوید: «در دوران انقلاب اسلامی بچه‌های محله از این قهوه‌خانه برای با مبارزه با رژیم طاغوت بسیج می‌شدند. شب‌ها لوطی‌های محله جلو در نگهبانی می‌دادند تا آنهایی که سواد داشتند اعلامیه امام(ره) را برای همه بخوانند.» 

 

 پبرمرد هم‌محله‌ای در انتهای حیاط ما را به خانه‌ای قدیمی هدایت می‌کند. توضیح می‌دهد: «حاج تقی وقتی می‌دید کارگری پناهی ندارد و دچار بیماری است یا اتفاقی برایش افتاده او را در این خانه پناه می‌داد و شرایط درمان را برایش فراهم می‌کرد و تا بهبود کامل مهمان اینجا بود. هنوز هم کارگران اینجا پناه داده می‌شوند. اینجا فیلم‌ها و سریال‌های مختلفی ساخته شده که آخرین آن ستایش بود. همسر حاج تقی رمضون یخی زنده است و درآمد اینجا را که بیشترش صرف خیریه می‌شود او دریافت می‌کند.»

 سمت راست عکس تقی، حسین، ماشاالله و محمد رمضون یخی را می‌توان مشاهده کرد. یکی با نشان دادن عکس‌ها می‌گوید: «در این قهوه‌خانه کارهای بزرگی انجام شده است. آن سال‌ها بارها مراسم گلریزان برای خرید خانه و ازدواج جوانان برگزار شد.»

 

 

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 28167
منطقه دوازده
سرویس: محله گردی
زمان مخابره: شنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۶ - ۱۳:۴۷:۱۵
تلگرام
تهران سما
همشهری آنلاین
سامسونگ
راهنما
بانک ملت
جاباما
الو پیک
بچه های آسمان

چند رسانه ای

راهنمای محله