دی ماه سال ۱۳۶۵ با پرواز همزمان چند رزمنده جوان لویزان سیاهپوش شد

داغ شش تن

 داغ شش تن

فاطمه شعبانی - سرمای شدید زمستان استخوان می‌ترکاند و ریزش برف لحظه‌ای قطع نمی‌شد. خانه‌ها در سکوتی سرد فرو رفته بود. سکوت سنگین محله را فقط صدای صوت قرآن می‌شکست. با پخش صدای قرآن از بلندگوی مسجد محل، گوش‌ها تیز می‌شد ...

سرمای شدید زمستان استخوان می‌ترکاند و ریزش برف لحظه‌ای قطع نمی‌شد. خانه‌ها در سکوتی سرد فرو رفته بود. سکوت سنگین محله را فقط صدای صوت قرآن می‌شکست. با پخش صدای قرآن از بلندگوی مسجد محل، گوش‌ها تیز می‌شد برای شنیدن خبری تازه از تشییع پیکر شهیدی دیگر. هنوز مراسم ختم یک شهید تمام نشده، خبر شهادت جوانی دیگر از اهالی محله به گوش می‌رسید. محله یک دست سیاهپوش شده بود. نوروز سال 1366 لویزان عید نداشت و در کمتر خانه‌ای ظرف آجیل و شیرینی دیده می‌شد. همه جا خرما بود و حلوا. هر خانه و خانواده‌ای در لویزان به نوعی کسی را از دست داده بود یا خویشاوند یا دوست یا آشنا فرقی نمی‌کرد. داغ برای مردم این محل غریبه نبود. سخت بود که یک محله کوچک در عرض چند روز به داغ 6 فرزند رشیدش بنشیند. برای محله لویزان که ساکنان قدیمی‌اش به نوعی با همدیگر خویشاوندی نسبی و سببی دارند، هر اتفاق خوب و بدی که برای هریک از خانواده‌ها بیفتد گویا برای همه اهالی افتاده و هر خیر و شری به همه مردم محل مربوط می‌شود. دی ماه 1365 هم ماه سختی برای مردم محله لویزان بود و هنوز خیلی‌ها آن را به یاد دارند. ماهی که برای خیلی از لویزانی‌ها یادآور رشادت‌های جوانان محل در عملیات کربلای پنج است. حالا 30 سال گذشته و برف یک متری آن سال، جایش را به بارش‌گاه به گاه باران داده و تعدادی از پدر و مادران شهدا به فرزندانشان پیوسته‌اند و جایشان حسابی خالی است و خواهر و برادرهایی که آن زمان جوان بودند اینک پا به میانسالی گذاشته و ما را همراهی کرده‌اند تا مزار شهید عزیزشان. در چهره تک تک آنها خوانده می‌شود: داغی که بر دل‌ها ماند...

اهالی از دی‌ ماه 1365 می‌گویند
پر از خاطرات ترک خورده‌ایم

  غروب پنجشنبه است و امامزاده پنج تن(ع) شلوغ و مملو از جمعیت. خانواده‌ها طبق قرار آمده‌اند و با شهیدشان خلوت کرده‌اند. 30 سال گذشته و خیلی چیزها تغییر کرده است، حتی نمای ظاهری محله، امامزاده... شهیدان «سعید اربابی»، «مهدی رضاییان» و «جواد رضاییان» و «مسعود فرشادی» در یک صف منظم کنار هم در مجاورت امامزاده آرمیده‌اند. مزار شهید «غلام عباس اسدی» از بقیه جدا و البته در کنار باقی شهدای محل است. پیکر شهید «‌اصغر توسلی» هم در بهشت‌زهرا(س) به خاک سپرده شده و خانواده‌اش بر سر مزار شهیدشان به آنجا رفته‌اند. همه خواهر و برادرهای شهیدان رضاییان و اسدی آمده‌اند. خواهر شهید اسدی از قیامدشت و برادر کوچک‌تر شهید از پردیس آمده است. خواهرها که این روزها پابه سن گذاشته‌اند با افسوس از جای خالی برادر تازه دامادشان یاد می‌کنند. مادر شهید فرشادی هم به دلیل کسالت نتوانسته برسر مزار حاضر شود. بعضی از بچه‌های محل که آن زمان همرزمان و دوستان شهدا بودند با موی سفید آمده‌اند. وقتی همدیگر را می‌بینند احوال همدیگر را می‌پرسند و همچنان شوخ‌طبع و خوش‌اخلاق هستند.

 مردم همراه
زمانی با بیشتر شهدای محل دوست و به نوعی همرزم و در بسیج محل در کنار هم بودند. هر ۳ آن موقع جوان و حالا درآستانه میانسالی هم، با صلابت بر آرمان‌هایشان ایستاده‌اند. حاج «‌حسین رضاییان»، حاج «‌‌محمد امراللهی» و دکتر «‌محمدحسین رضاییان» هر۳در این محله بزرگ شده‌اند و خاطراتشان گره خورده با تک تک کوچه‌های این محله است. حاج حسین رضاییان 52 ساله، خنده‌رو و جملاتش بیشتر با طنز ظریفی آمیخته است و با لبخند می‌گوید: «اینکه همه ما رضاییان بودیم، گاهی اشتباهاتی پیش می‌آمد مثلاً شباهت اسمی من با شهید دیگری باعث شده بود که چند بار اهالی به پدرم شهادت من را تسلیت بگویند. جدای اینها، با خیلی از شهدا خویشاوند هستیم. شهید «امیر اربابی» پسر دایی من و پسرخاله شهیدان رضاییان بود. شاید قریب به یک سال امیر را ندیده بودم چون هربار که من به مرخصی می‌آمدم، او جبهه بود و برعکس. 2 ماه قبل از شهادتش تماس گرفتم به امیر گفتم: چند روزی در لویزان بمان تا من تو را ببینم. چند بار خواب دیدم شهید شدی! کمتر از ۲ماه بعد از آنکه همدیگر را دیدیم، به شهادت رسید. آن زمان 21 ساله و در سپاه مشغول کار بودم. سعید کم‌سن بود و هربار که فرم اعزام را پر می‌کرد، من نمی‌گذاشتم به جبهه برود. بار آخر هم شناسنامه‌اش را دستکاری کرده بود من وقتی خبردار شدم که فرم اعزام را گرفته وعازم شده بود مدتی بعد هم خبر شهادتش آمد.»

 پاتوقی به نام بسیج محله
اهالی به‌ویژه خانواده‌های داغ دیده، دی ماه ۱۳۶۵ را فراموش نمی‌کنند و همه آن روزها را با جزئیات بیشتری به یاد دارند. حاج حسین می‌گوید: «یادم می‌آید زمانی که شهیدی را در محل تشییع می‌کردند (آن زمان بزرگراه امام علی(ع) رودخانه بود) از سه‌راه لویزان تا پیچ امامزاده جمعیت موج می‌زد. فرقی نمی‌کرد که این شهید چه کسی است. جمعیت در هر تشییع پیکر نسبت به تشییع پیکر قبلی بیشتر می‌شد. انگار محله لویزان و مردمش با این شهادت‌ها مأنوس شده بودند. هر هفته مراسم دعای توسل و دعای کمیل در خانه یک شهید برگزار می‌شد و در ماه رمضان هم هر شب یک جزء قرآن کریم در منزل یک شهید خوانده می‌شد. بسیج محله پاتوق بچه‌های محل بود. در پایگاه حتی یک شب بسته نبود و خالی نمی‌ماند. ما هر بار که از جبهه می‌آمدیم، اگر بچه‌ها داخل پایگاه خواب بودند از باجه تلفن عمومی خودمان را به داخل پایگاه می‌رساندیم. بچه‌ها وابستگی عجیبی به پایگاه داشتند. یادم می‌آید یکی از بچه‌ها را در شب عروسی‌اش به زور به خانه فرستادیم. ما زمانی هم که در جبهه نبودیم، روز و شب‌مان در پایگاه بسیج سپری می‌شد. یادم می‌آید یکبار بیمار بودم و به منزل رفتم، پدرم آن زمان خیلی اخبار گوش می‌داد. مادرم به پدر گفت: صدای رادیو را کم کن. امشب مهمان داریم حسین بعد از 2 سال یک شب به خانه آمده و می‌خواهد بخوابد.»

 ثبت لحظه‌ها
در دهه 60 کمتر کسی دوربین داشت تا لحظه‌ها را ثبت کند اما حاج «محمد امراللهی» نام آشنایی برای مردم محل به‌ویژه برای خانواده شهداست. دوربین حاجی خیلی از صحنه‌های تشییع پیکر شهدای محل را ثبت کرده است. او می‌گوید: «از بچگی به دوربین و عکاسی علاقه‌مند بودم. آن زمان فیلم‌های نگاتیوی 24 و 36 عددی بود که از عکاسی تهیه می‌کردیم. عکاسی امیرخان در سه‌راه لویزان بود و به شرط اینکه عکس‌ها را پیش خودش ببرم و ظاهر کنم به من فیلم می‌فروخت. اگر شهیدی می‌آوردند و من هم در محل حضور داشتم برای عکاسی می‌رفتم. عکس‌هایی که می‌گرفتم را به خانواده شهدا می‌دادیم. اتفاقاً برای تشییع پیکر شهدای دی ماه لویزان در محل حضورداشتم و عکاسی کردم. در عکس‌هایی که گرفته‌ام جمعیت به خوبی دیده می‌شود. بعدها هم عکس‌های تک تک شهدای محل را جمع‌آوری و اسکن کردم و در آرشیو نگه داشتم. جالب است که گاهی یک عکس شهید را به خانواده‌اش نشان می‌دهم تعجب می‌کند. عکس یک شهید در آلبوم شهید دیگر بوده که در یک مقطع زمانی با همدیگر گرفته‌اند و ما با تمام این شهدا از نزدیک مراوده داشتیم. جالب اینکه این شهادت‌ها حتی ذره‌ای‌ تردید در دل جوان‌های محل ایجاد نکرد که به جبهه نروند و هربار بعد از شهادت یک شهید تعداد بیشتری از بچه‌ها عازم جبهه می‌شدند.»

 صلابت مادران شهدا
دکتر «‌‌محمدحسین رضاییان» یکی دیگر از همرزمان شهدا و دایی شهیدان رضاییان و امیر اربابی است. او با تأکید بر جو مذهبی محله لویزان می‌گوید: «فعالیت‌های انقلابی و مذهبی در لویزان به قبل از انقلاب بر می‌گردد. در کل بافت ده لویزان با بقیه محله‌های شمیرانات فرق می‌کرد و بافت بسیار مذهبی بود و به نظرم یکی از دلایلش وجود امامزاده پنج تن(ع) در این محله است. همین جو مذهبی خانواده‌ها به بچه‌های محل هم منتقل می‌شد. زمانی هم که بحث اعزام به جبهه پیش می‌آمد، بیشتر بچه‌های محل، گروهی به جبهه می‌رفتند و خیلی کم پیش می‌آمد که یکی از بچه‌ها به تنهایی راهی جبهه شده باشد. یادم می‌آید در یک مقطع زمانی 15‌ـ 16 نفر از بچه‌ها با همدیگر در جبهه بودند. آن سال‌ها کمتر خانه و خانواده‌ای در محله لویزان بود که یکی از اعضای خانواده یا فامیل‌هایش در جبهه‌های نبرد نباشد. مردم محل به‌طور مستقیم با جنگ در ارتباط بودند. شهادت بچه‌های محل به‌ویژه شهادت‌هایی که در دی ماه سال 1365 اتفاق افتاد روحیه مردم محل را تضعیف نکرد، بلکه باعث تشویق جوان‌های محل برای اعزام به جبهه‌ها شد. خانواده‌هایی که شهید نداشتند، از خانواده شهدا دلجویی می‌کردند و خانواده شهدا هم از روحیه خوبی برخوردار بودند. در بسیاری از تشییع پیکرها شاهد بودیم که مادران شهدا سرمزار فرزندانشان میکروفن به دست با صلابت سخنرانی می‌کردند و شهادت‌ها هیچ‌وقت موجب تضعیف روحیه مردم محل نشد.»

 روحیه‌دهی به مردم محل
حاج «‌‌اکرم رضاییان» 52 سال دارد و دی ماه 1365 حدود 22 ساله بوده است. او هم مانند خیلی از بانوان محله لویزان در ستادهای پشتیبانی جبهه و جنگ محله حضور فعال داشته است. از روزهای بعد از شهادت جوان‌های لویزان این‌طور تعریف می‌کند: «آن سال‌ها اوج جنگ بود و شهادت جوانان برای مردم محله ما هم موضوع غریبی نبود. با وجود شرایط خاص جنگ، مردم زندگی عادی خود را داشتند و هیچ‌وقت وضع از روال عادی خارج نشد. من مسئول پایگاه لویزان بودم و در ستادهای پشتیبانی فعالیت می‌کردم. جالب است بدانید بعد از شهادت بچه‌ها، میزان کمک‌های مردم محل ما به جبهه بسیار بیشتر شد. انگار پیکرهر شهیدی را که تشییع می‌کردند، خون تازه‌ای در رگ‌های مردم تزریق می‌شد و در راه و هدف‌شان مستحکم‌تر می‌شدند. خانواده شهدا در این زمینه سهیم بودند. دیدن خانواده‌هایی که شرایط مشابه داشتند، تسلی بود و اینکه جوان‌های محل راه برادرهای ما را ادامه می‌دادند، خودش موجب قرار ما می‌شد. در خانواده ما به فاصله چند روز 2 جوان به شهادت رسیدند و با وجود این مادرم، زن صبوری بود و هیچ‌وقت زانوی غم بغل نکرد و تازمان فوت، من اشکش را ندیدم. مادرهای ما طوری رفتار نمی‌کردند که مردم دلسرد شوند. اهالی در همدردی و دلجویی سنگ تمام می‌گذاشتند تا چهلم برادرها همچنان در خانه ما رفت‌وآمد بود که برای سرسلامتی می‌آمدند. اینها موجب نزدیکی مردم محل به همدیگر می‌شد.»

 دیگر مگرت به خواب بینم
دکتر «مجید رضاییان» هم همراه خواهر و برادرها به امامزاده آمده و از یادگاران جبهه و جنگ است. از دی ماه 1365 محله لویزان این‌طور تعریف می‌کند: «بیشتر اوقات ما ۵برادر مثل خیلی از جوان‌های لویزان با همدیگر به جبهه می‌رفتیم. یادم می‌آید یکی دو ماه قبل از عملیات کربلای 5، پدرم از سفر سوریه برگشته بود و به‌طور اتفاقی همان شب همگی از جبهه برگشتیم. دیدن هر 5 نفر آنقدر برای پدرم لذت‌بخش بود که تا قبل از فوت بارها آن را تعریف می‌کرد. با شهادت آقا جواد و مهدی هیچ‌وقت پیش نیامد که هر 5 برادر سرسفره منزل پدری حاضر شویم. پدرم از اهالی قدیمی و خواربارفروش سرشناس محل بود. شهادت برادرهایم همه مردم محل را متأثر کرده بود. چند مصیبت همزمان خیلی سخت بود. روزی که پیکر علی و مسعود را تشییع کردند، جمعیت زیادی آمده بود. تا 7‌ـ 8 بهمن دو جوان دیگر محل به نام‌های «داود جمالی» و «‌حسن رضاییان» هم شهید شدند. پیکر سعید اربابی مدتی طول کشید تا به دست خانواده‌اش برسد. هربار که شهید می‌آوردند به همراه پدرشهید اربابی به معراج شهدا می‌رفتم. آخرین نفری بودم که سعید را دیده بودم و لباس و وضع ظاهری‌اش یادم بود و می‌توانستم در شناسایی کمک کنم. پدر و مادر شهید جوان بودند و از صبر و متانت پدر شهید در زمان شناسایی متعجب ماندم. این شهادت‌ها روی جوان‌های محل خیلی اثر گذاشته بود. طوری که چند روز بعد که اعزام سپاهیان حضرت مهدی(عج) بود بالغ بر 20 نفر از جوانان محل مجدد به جبهه‌های حق علیه باطل اعزام شدند.»

منبع: همشهری محله

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 20205
منطقه چهار
سرویس: دولت محله
زمان مخابره: سه شنبه ۲۱ دی ۱۳۹۵ - ۱۶:۳۲:۲۳
تلگرام
محله
تهران سما

چند رسانه ای

راهنمای محله