خانواده آقای «نام‌آور» از ۵ دهه پیش تاکنون کفش تولید می‌کنند

دست دوزایرانی پای همسایه ها

 دست دوزایرانی پای همسایه ها

معصومه مهدیانی - مغازه‌اش قدیمی است و در آن خبری از کفش‌های رنگارنگ و طرحدار نیست جنس‌ بی‌کیفیت و نامرغوب هم در آن دیده نمی‌شود. به جایش تا چشم کار می‌کند همه جا پر است از کفش‌های ایرانی و دست‌دوزی که در طول ۵۰ سال گذشته توسط اعضای خانواده «عین‌الله‌ نام‌آور» طراحی و دوخته شده است. چرخ قدیمی گوشه مغازه و ماشین‌های سمباده به یادگار مانده از سال‌های دور نشان از ۶۰ سال تجربه شاگردی و کار او در مغازه‌های کفش‌دوزی دارد؛ سال‌ها حضور و تجربه آقای نام‌آور در دل محله لشکر غربی، بهانه‌ای شد تا سری به مغازه کوچک او و ۲ پسرش بزنیم و حرف‌هایشان را بشنویم.

 از سبزوار تا پامنار

وارد مغازه کفش‌دوزی که شوید، بوی چرم تازه قاطی شده با چسب و واکس به مشام می‌رسد. دورتا دور دیوارها و زمین مغازه پراست از کفش‌های چرمی که از واکس برق می‌زنند و چشم هر بیننده‌ای را خیره می‌کند. هر کدام از اعضای خانواده گوشه‌ای از مغازه مشغول کار روی یک کفش است. پسر بزرگ‌تر کفش‌ها را قالب می‌گیرد، پدر کفش‌ها را پشت چرخ قدیمی مغازه می‌دوزد و پسر کوچک‌تر کارهای نهایی مثل  نظیف‌کاری را انجام می‌دهد. اینجا اعضای خانواده «عین‌الله ‌نام آور» دست در دست هم می‌دهند تا کفشی وطنی برای مردم تهیه کنند. آقای نام‌آور متولد 1321 است و از 12 سالگی وارد این کار شده است. او درباره نحوه ورودش به دنیای کفش می‌گوید: «12 سالم بود که تصمیم گرفتم وارد بازار شوم و کار کنم. آن زمان کارخانه‌های تولیدکننده زیادی وجود نداشت، برای همین نخستین انتخابم کفاشی شد. همان سال برای یادگیری بهتر این حرفه و پیدا کردن بازار کار بهتر از سبزوار راهی تهران شدم. در پامنار تهران کارم را با شاگردی در یک مغازه شروع کردم و 10 سال تمام به‌عنوان شاگرد وردست اوستاهای زیادی کار کردم تا کفش‌دوزی را حرفه‌ای یاد بگیرم. آن زمان کفش‌دوزی بسیار رونق داشت و مدام سفارش برایمان می‌رسید. واقعاً کار کردن در آن سال‌ها یکی از بهترین روزهای زندگی‌ام بود. قالب گرفتن پای مردم و برش چرم‌های خالص ایرانی و عاشقانه کار کردن تمام روز بر روی یک کفش واقعاً به یادماندنی بود.» او در ادامه حرف‌هایش عنوان می‌کند: «آن روزها کار یادگرفتن بستگی به استعداد هر کسی داشت. یکی ظرف یک سال برای خودش اوستایی می‌شد و می‌رفت و یکی سال‌ها ترجیح می‌داد شاگردی کند و بعد از یادگیری تمام ریزه‌کاری‌های مستقل شود. من تا زمانی که بتوانم این مغازه را بخرم شاگردی و زیر دست اوستاهای زیادی کار کردم.»

 تلاش برای متفاوت بودن

آقای نام‌آور به سراغ چرخ کفش‌دوزی قدیمی مغازه می‌رود که قدمتش به 60 سال می‌رسد. او حین کار روی یک کفش از تلاشی می‌گوید که در تمام این سال‌ها برای تشویق مردم به خرید از جنس وطنی صرف کرده است: «هر کسی با هزار امید و آرزو مغازه‌اش را باز می‌کند. من در اوج جوانی اینجا را باز کردم و تمام انرژی‌ام را برای تولید کفش مرغوب برای اهالی گذاشتم. تقریباً تمام قدیمی‌های این محله روزگاری از من کفش خریده‌اند و سال‌ها با آن راه رفته‌اند. البته هنوز هم مشتریان قدیمی زیادی دارم که به یاد روزهای اول اینجا می‌آیند تا همان کفش دلخواهشان را برایشان بدوزم. در تمام این سال‌ها سعی کردم تا براساس سلیقه اهالی کفش بدوزم و برای هر کس کفشی را بدوزم که بیشتر می‌پسندد. این یکی از راه‌هایی بود که تلاش کردم مشتری‌هایم را نگه دارم تا به سراغ کفش‌های خارجی نروند.»

 کفش‌های دیروز و امروز

 او در ادامه از میزان حمایت مردم از کالاهای وطنی گلایه می‌کند و ادامه می‌دهد: «در گذشته مردم ارزش زیادی برای کار دست‌ساز قائل می‌شدند و ارزش کفشی را که صفرتا صد آن با دست تولید می‌شد، می‌دانستند اما در سال‌های اخیر خبری از این حرف‌ها نیست و مردم ظاهر و متنوع بودن کار را به کیفیت و ماندگاری کالا ترجیح می‌دهند. این روزها کسی نگاه نمی‌کند که این کفش‌ها وطنی و کار دست خودمان است و برای تک تک آنها زحمت کشیدیم. امروزه بیشتر نگاه‌ها به این است که کدام کفش زرق و برق بیشتری دارد. اما در این میان افرادی هم هستند که هنوز قدر کفش‌های مرغوب را می‌دانند برای همین جزو مشتری‌های قدیمی ما هستند. البته من معتقدم که روزی دوباره مردم قدر و قیمت کالای باکیفیت ایرانی را درک می‌کنند و به سمت خرید کالای وطنی برمی‌گردند.»

هدیه متفاوت برای نیازمندان محله

کفش پوششی است که همه مردم به آن نیاز دارند برای همین از نظر آقای نام‌آور می‌تواند هدیه خوبی برای کمک به نیازمندان و خانواده‌های بی‌بضاعت باشد. اعضای این خانواده سال‌هاست که برای خوشحالی نیازمندان محله به آنها کفش هدیه می‌دهند و لبخند را به لب اعضای خانواده می‌نشانند. او در این زمینه می‌گوید: «‌کسی نیست که به کفش نیاز نداشته باشد و از آنجایی که کار من کفش‌دوزی است، تصمیم گرفتم از همان ابتدای کار، هر سال چند جفت کفش را به نیازمندان هدیه کنم. حالا سال‌هاست که اهالی نیازمند محله را می‌شناسم و عیدها برایشان کفش نو هدیه می‌برم. به نظر من کمک کردن کاسبان به اهالی نیازمند جزء واجبات است. اگر هر کسی در حرفه خودش نیاز یک خانواده بی‌بضاعت را تأمین کند، مطمئناً این همه فقیر در شهر وجود نخواهد داشت. ضمن اینکه این کار موجب رضایت خدا می‌شود و به کاسبی برکت می‌دهد. برای یک کاسب نباید همه چیز مادیات باشد به همین خاطر من در حد توان خودم سعی می‌کنم دستگیر نیازمندان محل باشم.»
او عنوان می‌کند: «من در این سال‌ها تلاش کردم تا بهترین و باکیفیت‌ترین کفش را برای این افراد هدیه ببرم تا دیگر دغدغه تهیه کفش جدید را نداشته باشند. همچنین به خانواده‌های از نظر سطح درآمد پایین محله نیز کفش قسطی می‌دهیم تا شرمنده بچه‌ها و خانواده‌شان نباشند. هیچ‌وقت هم برای پرداخت پول کفش‌ها به آنها سخت نگرفتیم زیرا می‌دانیم هر وقت داشته باشند، می‌آورند و بخشی از پول کفش را می‌پردازند.»

  زحمتی که دیده نمی‌شود
«ناصر نام آور» متولد 1346 و پسر بزرگ‌تر آقای نام‌آور است. او که از دوران کودکی در کنار پدرش کار کرده، می‌گوید: «تمام کودکی ما در این مغازه و کنار واکس و چرم گذشت برای همین خواسته و ناخواسته وارد این کار شدیم و بعد از 30 سال همچنان در این حرفه ماندگار شده‌ایم. متأسفانه در سال‌های اخیر زحمت این شغل زیاد شده و درآمدش کم. کسی هم قدر کار ما را نمی‌داند. در این مغازه تمام کارها با دست انجام می‌شود و تمام وسایل ایرانی است. از چرم صنعتی ایرانی بگیرید تا دستگاه و چسب؛ اما با آمدن کفش‌های متنوع چینی کسی نگاه نمی‌کند که این کفش همین‌جا و با همین دست‌ها تولید شده است و بسیار باکیفیت‌تر از کفش چینی است. واردات کفش‌های چینی در این سال‌ها کاملاً روی کار و درآمد ما تأثیر گذاشته و برخی از روزها فروشمان را به صفر رسانده است. وقتی می‌بینیم مردم قدر جنس و کیفیت کالای ایرانی را نمی‌دانند و آگاهانه به سراغ جنس بی‌کیفیت چینی می‌روند واقعاً ناامید می‌شویم. ممکن است برخی بگویند که دلیل روی آوردن به جنس چینی قیمت‌های ماست. اما باید بگویم این درست نیست زیرا همین کفش‌های مغازه ما از 27 هزار تومان تا نهایتاً 100 هزار تومان هستند و قیمت چندان بالایی برای مردم ندارند.»

 مشتری که نباشد انگیزه هم نیست
«ایوب نام آور» متولد 1353 و پسر کوچک آقای نام‌آور است. او نیز با اشاره به بازار کساد کفش‌های دست‌دوز می‌گوید: «سال‌های اولی که آمدم و کار را شروع کردم، واقعاً با عشق کار می‌کردم زیرا مشتری می‌آمد و مدام سفارش می‌گرفتیم اما حالا خبری از رونق آن روزها نیست. مشتری که نباشد، انگیزه‌ای هم برای کار باقی نمی‌ماند. ما حتی تصمیم گرفتیم صندل‌ها و کفشی‌های متنوع‌تری بدوزیم تا مشتری جذب کنیم اما خودتان که می‌دانید در کار با چرم نمی‌توان تنوع رنگی و طرحی زیادی داشت.» او عنوان می‌کند: «متأسفانه علاوه بر مردم، نهادهای دولتی نیز حمایتی از تولیدات داخلی نمی‌کنند. اگر هر کدام از شرکت‌ها برای لباس‌های فرم از کاسبان خرد و تولیدکنندگان داخلی خرید می‌کردند، وضعیت بسیار بهتر می‌شد و حداقل بخشی از آنها به ادامه کار امیدوارتر می‌شدند. با این همه معتقدیم که روزی را خدا می‌دهد و نمی‌گذارد 3 خانواده بدون روزی باشند. درست است که بازار خراب است اما در همین بازار خراب هم ما تلاش می‌کنیم تا مشتری جذب کنیم.»

 کیفیتش تضمینی است

«داود کوشکستانی» یکی از اهالی محله است که از سال‌ها پیش مشتری مغازه آقای نام‌آور است. او می‌گوید: «من سال‌هاست از این مغازه کفش می‌خرم و واقعاً می‌توانم کیفیت آن را تضمین کنم. این کفش‌ها راحت تا 3 سال برایتان کار می‌کند و خراب نمی‌شود. علاوه بر این مشتری مداری و خوش اخلاقی اعضای این خانواده هم موجب شده تا بسیاری از قدیمی‌ها هنوز هم برای خرید کفش به اینجا مراجعه کنند.»

 توجه به سلیقه مشتری

«ناصر میر ابوطالب» یکی از جوان‌های محله است که مدتی است مشتری این مغازه شده است. او می‌گوید: «آقای نام‌آور و پسرانش به سلیقه مشتری احترام می‌گذارند و سعی می‌کنند هر کفشی را بر اساس سلیقه گروهی از اهالی طراحی و تولید کنند. مثلاً آنها به خوبی می‌دانند جوان‌هایی مانند من چه کفشی را دوست داریم و یک فرد سالمند چه کفشی را؛ برای همین من همیشه از خریدهایم راضی بوده‌ام.»

منبع: همشهری محله

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
تلگرام
محله
تهران سما

چند رسانه ای

راهنمای محله