راه و رسم قدیمی‌ترین سقط فروش محله ما

۹۰ سال است سیگار نمی‌فروشیم

۹۰ سال است سیگار نمی‌فروشیم

مریم قاسمی - اوستا «کریم پازوکی» صاحب قدیمی‌ترین عطاری و سقط‌فروشی منطقه که به جز مرام مردمداری و انصاف در کسب و کارش به سلامت و جان شهروندان اهمیت می‌دهد به هیچ عنوان سیگار نمی‌فروشد و به درآمد و روزی‌اش قانع است و شکر می‌کند. در گوشه مغازه کاغذ کاهی و قدیمی دیده می‌شود که روی آن نوشته شده: «سیگار نداریم» اکنون پس از سال‌ها کسب و کار در خیابان «صاحب جمع» محله «شوش» اهالی می‌دانند که یافتن سیگار در مغازه اوستا کریم محال است و این نوشته بیشتر به کار افرادی می‌آید که بومی و ساکن محله نیستند و مشتری گذری هستند. خاندان پازوکی چندین نسل در این عطاری کار کرده‌اند. پدربزرگ و پدرش در این مغازه باصفا روزگار گذرانده‌اند. با اوستا کریم که لبخند از چهره‌اش محو نمی‌شود در مغازه عطاری و سقط‌فروشی‌اش همصحبت شدیم تا با شیوه کسب و کار و تعامل او با اهالی بیشتر آشنا شویم.

 کسب و کار طبق سفارش «میرزا آقا»
قفسه آهنی بزرگ و بلندی گوشه‌ای از مغازه دیده می‌شود. طبقات آن پر از اجناس و کالاهایی است که در خانه و زندگی هر کسی پیدا می‌شود. از بسته‌های چای تا شیشه‌های زیتون و ترشی. گوشه دیگر مغازه مختص سبزی‌های خشک شده و داروهای گیاهی است و هرکدام جای مخصوص دارند. پازوکی که حالا 60ساله است قدمت این عطاری را 90سال بیان می‌کند و می‌گوید: «از 7سالگی در عطاری پدربزرگم کار کرده‌ام. آن زمان به جای فروشگاه و سوپرمارکت‌های کوچک و بزرگ فقط عطاری و سقط‌فروشی وجود داشت. سقط‌فروشی مشابه سوپرمارکت‌های امروزی بود. همه نوع جنس و البته حبوبات از جمله نخود، لوبیا، عدس، لپه و... در آن فروخته می‌شد. پدربزرگم، آقامیرزا عقیده داشت که سقط فروش باید همه اجناس موردنیاز مشتریانش را در دکان داشته باشد. بنابراین پس از گذشت سال‌ها از فوتش طبق سفارش او بخش زیادی از مایحتاج روزانه خانواده‌ها اینجا پیدا می‌شود.»

 سابقه تاریخی مخالفت با فروش سیگار
در روزگار قدیم که این همه تنوع در دخانیات وجود نداشت و در بیشترعطاری‌ها تنباکوی فله‌ای می‌فروختند اینجا تنها جایی بود که آقامیرزا مانع از فروش تنباکو می‌شد. او عقیده داشت چیزی که برای سلامتی ضرر دارد نباید اسباب رزق و روزی آدم‌ها شود و اصلاً چنین سود و درآمدی برکت ندارد. اوستا کریم به نوشته داخل مغازه‌اش اشاره می‌کند و می‌گوید: «ما هم به رسم سابق در این دکان سیگار نمی‌فروشیم. آشنایان و ساکنان بومی و قدیمی محله از قانون این مغازه خبر دارند اما افراد غریبه و مشتریان گذری پس از اینکه داخل دکان می‌شوند ماجرا را می‌فهمند. البته بیشتر آنها ناراحت نمی‌شوند و گلایه نمی‌کنند و فوری از دکان خارج می‌شوند. در بین این مشتریان افرادی هستند که این کار را به نفع جامعه می‌دانند و مرا به ادامه کار تشویق می‌کنند. عقیده دارند اگر سیگار به راحتی دراختیارمردم قرار نگیرد و کاسبان به جای فروش این قبیل اجناس کالاهای مفید و سالم بفروشند تعداد افراد سیگاری کم می‌شود.»

 حساب دفتری با خط سیاق
سابقه فعالیت دکان عطاری پازوکی‌ها در محله شوش آنقدر زیاد است که کمتر کسی پیدا می‌شود آنها را نشناسند. ضمن اینکه مرحوم آقامیرزا عطارباشی و پدرش جزو آدم‌های خیّر و خوشنام محله بوده‌اند و اوستا کریم نیز تلاش می‌کند این اعتبار را نگهداری کند. میانداری و حل مشکلات اهالی، تلاش برای وصلت جوانان محله و کمک به خانواده‌های فقیر و نیازمند از اموری است که خانواده پازوکی در آن پیشقدم بوده‌اند. پازوکی از سبک و سیاق کاسبی و چگونگی معامله با اهالی صحبت می‌کند و می‌گوید: «از قدیم مشتریان این دکان حساب دفتری داشتند. آقا میرزا و پدرم برای ثبت بدهی مشتریان در دفتر مغازه از خط ویژه‌ای استفاده می‌کردند که به آن سیاق (حروف بدون نقطه و رمزگذاری شده) می‌گفتند. هرچند این نوع خط دیگر کاربرد ندارد اما من هنوز هم از آن استفاده می‌کنم. در واقع ما اینجا حساب دفتری با خط سیاق داریم. یکی از ویژگی‌های این نوع نوشتار این است که اگر این دفتر به هر دلیلی به دست دیگران بیفتد آبروی مشتریان محفوظ می‌ماند و کسی نمی‌تواند از آن سر دربیاورد.» 

مشتری مدار و باانصاف است
«محمد صادق یزدی» یکی از ساکنان قدیمی محله شوش و خیابان صاحب جمع است که از روزگار قدیم با خانواده عطار محله آشنایی داشته است. او درباره ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری این کاسب هم‌محله‌ای می‌گوید: «از زمانی که یادم می‌آید مردم از پدربزرگ و پدر عطارباشی به نیکی یاد می‌کردند. اوستا کریم هم راه پدرش را پیش گرفته و مشتری‌مدار و باانصاف است. تابه حال نشنیده و ندیده‌ام که جنس گران و نامرغوب دست مردم بدهد.»

مخفیانه کار خیر انجام می‌دهد
حاج «محمد پازوکی» از معتمدان و ریش سپیدان محله درباره شیوه کسب و کار اوستا کریم در دکان عطاری‌اش می‌گوید: «او با مردم مدارا می‌کند. اگر کسی پولی نداشته باشد و بخواهد از او وسیله‌ای بخرد بی‌منت برایش حساب دفتری باز می‌کند و نمی‌گذارد کسی دست خالی از مغازه‌اش بیرون برود. او به اهالی اطمینان دارد و اهالی هم او را قبول دارند. بارها متوجه شده‌ایم که او کار خیر و نیکوکارانه انجام می‌دهد اما نمی‌خواهد کسی از این موضوع باخبر شود.»

منبع: همشهری محله

 

 

 

 

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 17832
منطقه دوازده
سرویس: بچه محل
زمان مخابره: شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۵ - ۱۱:۰۱:۵۷
تلگرام
محله
تهران سما
همشهری آنلاین

چند رسانه ای

راهنمای محله