پیرغلام فرحزاد از آداب و رسوم محله‌اش در محرم می‌گوید

هیئت ۴۰۰ ساله با ۱۰۰ خادم

هیئت ۴۰۰ ساله  با ۱۰۰ خادم

فاطمه شمس - با آغاز ماه محرم، حسینیه‌ها، هیئت‌ها و تکیه‌های منطقه روح تازه‌ای می‌گیرد. عزاداران حسینی از سراسر محله‌های تهران در حسینیه‌های قدیمی جمع می‌شوند و آداب و مناسک عزاداری را برای امام‌حسین(ع) و خاندانش برپا می‌‌کنند.

 با آغاز ماه محرم، حسینیه‌ها، هیئت‌ها و تکیه‌های منطقه روح تازه‌ای می‌گیرد. عزاداران حسینی از سراسر محله‌های تهران در حسینیه‌های قدیمی جمع می‌شوند و آداب و مناسک عزاداری را برای امام‌حسین(ع) و خاندانش برپا می‌‌کنند. محله فرحزاد هم یکی از قدیمی‌ترین محله‌های تهران است که آداب و رسوم عزاداری خاص در آن به اجرا در می‌آید که اهالی از پدران و پدربزرگان‌شان به ارث برده‌اند. برای اطلاع از این رسوم با «محمداسماعیل لآلی»، پیرغلام91 ساله محله فرحزاد و پدر شهیدان ابراهیم و حسین لآلی گفت‌وگو کردیم تا با جزئیات بیشتری از آنچه در محرم در فرحزاد رخ می‌دهد آشنا شویم. 

   زمین‌ها وقف امام حسین(ع) شدند
در گذشته‌های دور، فرحزاد ده کوچکی بود که بیشتر ساکنانش را باغداران و رعیت‌ها تشکیل می‌دادند. جمعیت آن زیاد نبود اما با عشق به اهل‌بیت(ع) در ایام مختلف به‌ویژه ماه محرم در جایی که از قبل مشخص می‌شد عزاداری می‌کردند. 400سال پیش همین روحیه معنوی و مذهبی باعث شد تا اهالی حسینیه‌ای خشتی بسازند و مراسمشان را منسجم‌تر و باشکوه‌تر در آن برگزار کنند. محمداسماعیل لآلی، پیرغلام فرحزاد که به حاج‌ مَداسماعیل معروف است، می‌گوید: «از 4نسل پیش، در این محله پدر و پدربزرگ من خادم امام حسین(ع) بوده‌اند و درحسینیه خشتی مراسم عزاداری، نوحه‌خوانی و مرثیه‌سرایی برگزار می‌کردند آن زمان هر قوم بخشی از زمین و دارایی‌اش را وقف امور خیریه می‌کرد مثل توتستان‌هایی که پول به دست آمده از فروش توت آن فقط برای ماه محرم و صاحب این ماه خرج می‌شد. البته الان هم همین‌طور است و خیلی از زمین‌ها و باغ‌های فرحزاد وقف هستند و فرزندان و نوه‌ها می‌دانند که باید به احترام سنت پدرانشان از میوه‌ها و نتیجه این باغ‌ها به نفع خودشان استفاده نکنند.»

   خادمی؛ نسل‌اندر نسل

حاج تقی، پدر حاج محمداسماعیل در‌آبادی فرحزاد، معتمد و ریش‌سفید محله بود. به گفته محمداسماعیل لآلی، حاج تقی چند کار را با هم انجام می‌داد. هم سلمانی داشت، هم گاز انبر که با آن دندان می‌کشید، ماده‌ای هم با روغن درست می‌کرد که اهالی آن را برای درد مفاصل می‌خریدند. ساکنان‌ آبادی معتقد بودند دست حاج تقی خوب است. از طرفی خادم امام حسین(ع) و در حسینیه‌ محل جزو نفرات اصلی بود. بعد از فوت او، خادمی به حاج محمداسماعیل می‌رسد. سنت خادمی حسینیه یکی از ویژه‌ترین سنت‌های ماه محرم در فرحزاد است که حاج محمداسماعیل درباره‌اش می‌گوید: «خادمی امام حسین(ع) در فرحزاد ریشه دارد و 400سال است که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. پدر، پدربزرگ و پدر پدربزرگ من در حسینیه فرحزاد، خادم امام حسین(ع) بودند. با ساخت حسینیه اعظم هر ظهر و شب در ماه محرم یکی از اهالی وعده‌ای را برای غذا دادن عزاداران در نظر می‌گیرد. مثلاً از همان قدیم، ناهار روز 23محرم به عهده پدر پدربزرگ من بود. البته آن موقع جمعیت خیلی کم بود. بعد از فوت خادم، خادمی به پسر ارشد خانواده می‌رسد. یعنی بعد از مرگ من، پسرم موظف است راه آبا و اجدادی ما را مثل من با جان و دل انجام دهد. اگر خانواده‌ای پسر نداشته باشد، باید یک نفر را برای این کار انتخاب کند. در واقع عهدی که پایه‌گذاران حسینیه اعظم فرحزاد گذاشته‌اند این است که همیشه چراغ حسینیه و خادمی روشن بماند و در آن از عظمت و مصائب امام‌حسین(ع) و یارانش بگویند.» حاج محمداسماعیل بعد از فوت پدرش از سال 1359 خادمی حسینیه را به عهده گرفته و تا امروز آن را با ارادت خالص به‌ سالار شهیدان برگزار کرده است.

   حرکت دسته‌های عزاداری به‌ محله‌های قدیمی  
یکی از آداب محرم در فرحزاد عرض ارادت به حسینیه‌های قدیمی محله‌ها دیگر تهران است. برای مثال دسته‌‌های عزاداری فرحزاد در یکی از روز‌های ماه محرم به سمت حسینیه قدیمی درکه حرکت می‌کنند. علاوه‌بر این به گفته لآلی از شهرهای دیگر مانند کاشان، ری و... هم به فرحزاد می‌آیند. حاج‌محمداسماعیل در حال حاضر خادم‌الخدام حسینیه اعظم فرحزاد است که مدیریت امور حسینیه را برعهده دارد. او می‌گوید: «چند سالی است که پیری اجازه نمی‌دهد خادمی کنم و به‌عنوان پیشکسوت خادمان، سرپرستی را برعهده دارم. خادمان امام حسین(ع) خطا نمی‌کنند اما اگر کوچک‌ترین خطایی در رفتار خادمان نسبت به عزاداران انجام شود به آنها تذکر می‌دهم. خدام که تعدادشان بیشتر از 100نفر است یک گیره برنجی دارند که به لباس خود نصب می‌کنند. لباس یکدستی برای این کار نداریم. هرکسی با هر لباسی می‌تواند خادمی کند. من این گیره را از سال‌ها قبل گرفته‌ام و نسبت به آن تعلق خاطر دارم. از 15 سالگی که همراه پدرم به حسینیه می‌آمدم کار کردن و رفتار با مردم را یاد گرفتم. او می‌گفت باید بتوانی یک تنه حسینیه را با عزادارانش بچرخانی تا کسی دست خالی و ناراضی بیرون نرود.»

تقدیر از پیرغلام
در مراسمی که پایگاه سلامت شماره2 فرحزاد واقع در درمانگاه شبانه‌روزی منان برگزار کرد از محمداسماعیل لآلی به‌عنوان پیرغلام، سالمند و پدر شهید قدردانی شد. در این مراسم اکبر فغفور، مسئول پایگاه در جمع تعدادی از اهالی با اهدای لوح و جایزه از این پیرغلام تجلیل کرد.


منبع: همشهری محله

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 16699
منطقه دو
سرویس: بچه محل
زمان مخابره: دوشنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۶ - ۱۲:۲۸:۲۵
تهران سما
همشهری آنلاین
سامسونگ
راهنما
بانک ملت
جاباما
الو پیک
بچه های آسمان

چند رسانه ای

راهنمای محله