بازگشت هويت تاريخي به محله پامنار

بازگشت هويت تاريخي  به محله پامنار

ساماندهي محله پامنار به‌عنوان يكي از محله‌هاي قديمي شهر تهران كه قدمتي به اندازه پايتخت شدن«طهران» دارد؛ اتفاق تأثيرگذاري است كه اين روزها در قلب تهران قديم روي داده است. به رغم آنكه در برخي از رسانه‌ها و شبكه‌هاي اجتماعي فيلم‌هايي از اعتراضات كاسبان اين محل نسبت به سنگفرش شدن خيابان پامنار ديده مي‌شود؛ اما آن روي سكه اين اعتراضات چيز ديگري است، چراكه اصناف مستقر در اين راسته از ساماندهي خيابان پامنار و مهم‌تر از همه دو طرفه شدن آن راضي هستند.
1‌ـ تاريخ‌نگاران زمان شكل‌گيري محله پامنار را همزمان با اهميت پيدا كردن تهران به‌عنوان يك شهر و پايتخت مي‌دانند، چراكه برابر اسناد تاريخي، محله پامنار يكي از از نخستين محله‌هاي تهران قديم بوده كه تاريخي به اندازه تاريخ تهران دارد.
هر چند اين روزها در اين محله قديمي صنف فلزات سنگين و پلاستيك‌فروش‌ها كسب و‌كاري راه انداخته‌اند و اين محله از حال و هواي قديمي و سكونتگاهي خود كمي فاصله گرفته؛ اما در كوچه‌پسكوچه‌هاي اين محله تاريخي هنوز مي‌توان رد‌پاهايي از معماري دوران صفويه تا پهلوي دوم را ديد. مورخان تهران بر اين باورند كه پامنار يكي از محله‌هاي تأثيرگذار از نظر اجتماعي، سياسي و حتي فرهنگي در دوره‌هاي گذشته بوده و در پايتخت شدن تهران نقش داشته است.
2‌ـ يكي از ويژگي‌هاي محله پامنار از گذشته تا به امروز قرار گرفتن«باراندازها» در اين محله به‌عنوان يك قطب اقتصادي در تهران قديم است. هنوز هم باراندازهاي پامنار براي بازاريان و كاسبان معروف است و براي حمل كالا و بار از اين باراندازها استفاده مي‌شود.
 در گذشته بارانداز پامنار پايگاه امني بود تا تاجران و بازرگاناني كه از لواسانات و دماوند گرفته تا استان‌هاي همجوار مانند مازندران و گيلان براي انجام معاملات خود به تهران مي‌آمدند؛ مدتي را نيز در كاروانسراهاي پامنار بگذرانند.
3‌ـ در كنار تأثيرات اقتصادي اين محله تاريخي، وجود عمارت‌هاي قديمي و ميراثي كه از گذشته در اين محله به يادگار مانده، نشان مي‌دهد همزمان با انتخاب تهران به‌عنوان پايتخت، اين محله به يكي از محله‌هاي سكونت خاندان سلطنتي و دربار تبديل و به همين دليل نيز خانه‌هاي زيبايي در هزارتوهاي آن ساخته شد.
4‌ـ سال 1200 هجري شمسي بود كه آغامحمدخان قاجار، تهران را به‌عنوان پايتخت انتخاب كرد و از همان زمان نيز اهميت محله پامنار بيشتر شد چراكه مركزيت سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي پايتخت و به نوعي ايران را به دست آورد. محله پامنار اما در دوره مشروطه در تحولات سياسي كشور نيز بي‌تأثير نبوده است. از محله پامنار بود كه فريادهاي صنعتي شدن نفت توسط مرحوم آيت‌الله كاشاني و مصدق به دربار رسيد.
5‌ـ اگر بخواهيم مروري بر اتفاقات و وقايع مهم اجتماعي و فرهنگي در اين محله داشته باشيم؛ پامنار در دوره‌هاي مختلف بستراتفاقات زيادي بوده است به‌عنوان مثال نخستين خط تلفن كه در سال 1302 در تهران كشيده شده، در محله پامنار بود. از ديگر اتفاقات و رويدارهاي تأثيرگذار مي‌توان به تأسيس مدرسه دارالفنون توسط اميركبير و فرستادن نخستين بالن به هوا در ايران در اين محله از فراز اين مدرسه در زمان ناصر‌الدين شاه اشاره كرد.
به دليل رفت و آمدهاي زيادي كه تاجران داشتند؛ كاروان‌سراهاي متعددي در اين محله ايجاد شد اما به مرور زمان اين كاروانسراها تخريب و به پاساژ تبديل شد.
6‌ـ مورخان مهم‌ترين تحول تأثيرگذار محله پامنار را در تغيير كاربري مسكوني اين محله به تجاري و اقتصادي مي‌دانند. البته نبايد اين‌گونه تصور كرد كه اين محله در گذشته تنها مسكوني بوده؛ بلكه پامنار در گذشته به دليل اهميت سياسي؛ بيشتر بازرگانان را به سوي خود جذب كرده است. نبايد فراموش كرد كه در گذشته محله پامنار «بارانداز» نيز بوده و به مرور زمان مركزيت اقتصادي اين محله شدت بيشتري گرفته و به موازات اين اهميت اقتصادي روزافزون، با ايجاد ترافيك سنگين و آلودگي‌هاي زيست‌محيطي، صوتي، آلودگي هوا و پايين آمدن امنيت براي سكونت در اين منطقه، افراد ساكن محلي به مرور از محله پامنار مهاجرت كردند.
نبايد فراموش كرد اگر در نيم قرن اخير «طهران قديم» فراموش شد و هويت پايتخت در زير گرد و غبار تاريخ گم شد؛ اما در يك دهه اخير شهرداري تهران با اجراي طرح‌هاي توسعه‌اي و اين اواخر نيز با اجراي طرح انضباط شهري و روان‌سازي ترافيكي در بافت تاريخي و هويتي قلب تاريخي تهران؛ سعي در بازگشت حيات به اين محدوده را دارد.


شهردار منطقه

برچسب ها:
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر شما:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
کد خبر: 13868
منطقه دوازده
سرویس: دولت محله
زمان مخابره: چهارشنبه ۳ شهریور ۱۳۹۵ - ۰۹:۵۰:۲۲
تلگرام
تهران سما
همشهری آنلاین
سامسونگ
راهنما
بانک ملت
جاباما
الو پیک
بچه های آسمان

چند رسانه ای

راهنمای محله